Gözlerimiz neden mavi, yeşil veya kahverengi olur? İşte bilimsel açıklaması

Dünyanın farklı coğrafyalarında göz rengi çeşitliliği dikkat çekiyor. Özellikle ABD'de nüfusun yaklaşık yüzde 50'sinin kahverengi gözlü olduğu biliniyor. Bilim insanları, göz renginin esas olarak iristeki melanin pigmentinin miktarına bağlı olarak şekillendiğini belirtiyor. Melanin seviyesi düşük olduğunda, gözler mavi tonlarında görünüyor. Melanin arttıkça ise önce yeşil, ardından kahverengi gibi koyu renklere doğru değişim yaşanıyor. Bu renk değişiminin temelinde, ışığın iristeki pigmentlerle etkileşimi ve yansıma biçimi yer alıyor.

Bilim insanları: 16 gen göz rengini belirliyor

Uzun yıllar boyunca göz renginin tek bir gen tarafından belirlendiği düşünülüyordu. Ancak son araştırmalar, bu konuda önemli bir yanılgı olduğunu ortaya koydu. Bilimsel çalışmalara göre, göz renginin oluşumunda 16 farklı gen rol oynuyor. Bu durum, aynı göz rengine sahip ebeveynlerin çocuklarında neden farklı tonlarda göz rengi görülebildiğini açıklıyor. Genetik çeşitlilik, göz rengi üzerinde büyük bir etkiye sahip. Ayrıca, bebekler doğduklarında gözleri genellikle mavi görünse de, melanin üretimi arttıkça bu renk zamanla değişebiliyor.

Melanin göz sağlığında kilit rol oynuyor

Melanin sadece göz rengini belirlemekle kalmıyor, aynı zamanda gözleri zararlı ultraviyole ışınlardan koruyor. Kahverengi gözlü bireylerde melanin seviyesi yüksek olduğu için, bu kişiler UV ışınlarına karşı daha fazla koruma elde ediyor. Bu nedenle, kahverengi göz rengi özellikle Afrika ve Asya kökenli topluluklarda daha sık görülüyor. Öte yandan, Avrupa'nın kuzey bölgelerinde, özellikle İzlanda'da kahverengi gözlü insan sayısı oldukça düşük. Göz rengi, genetik mirasın ve çevresel faktörlerin birleşimiyle ortaya çıkıyor.