Dünya ilk! Bir kadının bacağından alınan mitokondriler gözlerine enjekte edildi

New York'taki Icahn Tıp Okulu'ndan bir ekip, şiddetli görme kaybı yaşayan 26 yaşındaki bir kadının gözlerine, kendi bacağından alınan mitokondrileri enjekte ederek tıp tarihinde çığır açan bir deneye imza attı. Hastanın, geçirdiği ağır beyin kanaması sonrası neredeyse tamamen kör kalmasının ardından, doktorlar radikal bir adım attı. Kendi kas dokusundan alınan milyonlarca mitokondri, hastanın her iki gözünün vitreus sıvısına başarıyla enjekte edildi. Bu işlem, insan gözüne ilk kez mitokondri nakli yapılması açısından dünyada bir ilk olma özelliği taşıyor. Tedavi sonrasında hastada ciddi bir yan etki gözlenmemesi, yöntemin güvenliği açısından önemli bir gösterge olarak değerlendirildi.

Icahn Tıp Okulu'ndan mitokondri nakliyle yeni tedavi umudu

Mitokondri, hücrelerin enerji üretiminden sorumlu olan ve adeta vücudun biyolojik pilleri olarak tanımlanan yapılar arasında yer alıyor. Özellikle retinadan beyne görsel bilgiyi taşıyan retinal ganglion hücreleri, enerji ihtiyacının büyük kısmını mitokondrilerden karşılıyor. Hastanın geçirdiği beyin kanaması ve ardından gelen oksijen ve kan yetersizliği, bu hassas hücrelerde ciddi hasara yol açtı. Araştırmacılar, hayvan deneylerinden elde edilen olumlu sonuçları temel alarak, mitokondri naklinin insan gözüne uygulanıp uygulanamayacağını test etmeye karar verdi. Bu kapsamda, hastanın uyluk kasından alınan biyopsiyle milyonlarca mitokondri elde edildi ve taze şekilde gözlere enjekte edildi. Bu yenilikçi yaklaşım, klasik tedavi yöntemlerinin yetersiz kaldığı durumlarda yeni bir alternatif sunabilir.

Putrino: 'Mitokondri enjeksiyonu güvenli ve umut verici sonuçlar doğurdu'

Deneysel tedavi sonrası, Icahn Tıp Okulu'ndan nörobilimci David Putrino ve ekibi, hastanın gözlerinde ve beyninde meydana gelen değişiklikleri yakından takip etti. Tedavi öncesindeki 71 gün boyunca, hastanın gözbebekleri ışığa hiç tepki vermedi. Ancak enjeksiyondan birkaç gün sonra, her iki gözde de zaman zaman normal ışık yanıtları kaydedildi. Ayrıca, üç ayrı beyin kayıt oturumunda, görsel kortekste organize yanıtlar gözlemlendi. Bu gelişmeler, hastanın görme yetisini tamamen geri kazanmasa da, tedavinin sinir hücrelerinde enerji üretimini artırabileceğine dair umut verdi. Ancak araştırmacılar, mitokondri naklinin etkilerinin geçici olabileceğini ve kalıcı fayda sağlamak için tekrarlayan uygulamalara ihtiyaç duyulabileceğini belirtiyor.

Mitokondri nakliyle ilgili bilimsel tartışmalar ve gelecek planları

Mitokondri naklinin insan gözüne uygulanması, bilim dünyasında heyecan uyandırırken, yöntemin etkinliği ve uzun vadeli sonuçları konusunda birçok soru gündeme geldi. Araştırmacılar, bu ilk denemede nakledilen mitokondrilerin gerçekten retinal ganglion hücrelerine ulaşıp ulaşmadığına dair doğrudan bir kanıt olmadığını vurguladı. Ayrıca, kontrol grubunun bulunmaması ve sadece tek bir hastada uygulanması, yöntemin başarısını kesin olarak değerlendirmeyi zorlaştırıyor. Yine de, işlem sırasında ciddi bir bağışıklık tepkisi oluşmaması ve yan etki gözlenmemesi, sürecin güvenliği açısından önemli bir avantaj olarak öne çıkıyor. David Putrino, FDA ile birlikte tekrarlayan mitokondri enjeksiyonları için yeni protokoller geliştirmek üzere çalışmalara başladıklarını açıkladı.