Dövme mürekkebi yerinde kalmıyor! Bilim insanları vücuttaki yolculuğunu izledi

Dünyada binlerce yıldır hem kültürel hem de kişisel nedenlerle tercih edilen dövmeler, son dönemde bilim insanlarının dikkatini bağışıklık sistemi üzerindeki etkileriyle çekiyor. Özellikle dövme mürekkebinin vücuda enjekte edilmesiyle başlayan süreçte, bağışıklık sisteminin nasıl tepki verdiği ve bu tepkilerin uzun vadeli sağlık sonuçları yeni araştırmalarla gündeme taşınıyor. Dövme pigmentlerinin lenfatik sisteme ulaşabildiği, lenf düğümlerinde birikerek bağışıklık hücrelerini sürekli alarma geçirdiği belirtiliyor. Uzmanlar, dövme yaptıran bireylerin ömür boyu sürecek kimyasal bir maruziyete adım attığını ve bu durumun çeşitli sağlık risklerini beraberinde getirdiğini ifade ediyor.

Manal Mohammed: "Dövme mürekkebi ömür boyu bağışıklık tepkisi başlatıyor"

Dövme mürekkebinin cilde enjekte edilmesi, bağışıklık sistemi için yabancı bir maddeyle karşılaşmak anlamına geliyor. Tıbbi mikrobiyolog Manal Mohammed, dövme pigmentlerinin vücutta kalıcı olmasının nedeninin, bu pigmentlerin bağışıklık hücreleri tarafından kolayca yok edilemeyecek kadar büyük olması olduğunu belirtiyor. Bu durum, dövmenin ömür boyu ciltte kalmasını sağlarken, aynı zamanda bağışıklık sisteminin sürekli olarak bu pigmentleri tanımaya ve izole etmeye çalışmasına yol açıyor. Özellikle modern dövme mürekkeplerinin içeriğinde yer alan karmaşık kimyasal karışımlar; renk veren pigmentler, sıvı taşıyıcılar, mikrobiyal büyümeyi önleyici koruyucular ve çeşitli safsızlıklar içeriyor. Mohammed, günümüzde dövme mürekkebinde kullanılan pek çok pigmentin aslında otomobil boyası, plastikler ve yazıcı tonerleri gibi endüstriyel amaçlara yönelik geliştirildiğine dikkat çekiyor. Bu kimyasalların insan vücudunda uzun vadeli etkileri ise hâlâ tam olarak bilinmiyor.

Dövme mürekkebindeki ağır metaller ve kanser riski endişesi

Yapılan araştırmalar, dövme mürekkeplerinde nikel, kobalt, krom ve hatta nadiren kurşun gibi ağır metallerin izlerine rastlandığını ortaya koyuyor. Bu metallerin vücutta birikmesi, toksik etki yaratarak iç organ hasarı, nörotoksisite ve artan kanser riski gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Özellikle renkli dövmelerde kullanılan pigmentler, alerjik reaksiyonlar ve kronik iltihaplanma ile daha sık ilişkilendiriliyor. Kırmızı mürekkep, kalıcı kaşıntı, şişlik ve bağışıklık sisteminin izole etmeye çalıştığı küçük iltihaplı nodüller olan granülomlarla anılıyor. Polonya'da yaşanan bir vakada, kırmızı mürekkebe karşı gelişen bağışıklık tepkisi kişinin terleme yeteneğini kaybetmesine, vücut kıllarının dökülmesine ve vitiligo gibi cilt rahatsızlıklarına neden oldu. Ayrıca, dövme pigmentlerinde bulunan azo pigmentleri, güneş ışığı veya lazerle silme işlemi sırasında kansere yol açabilecek aromatik aminlere dönüşebiliyor. Laboratuvar çalışmaları, bu bileşiklerin genetik hasar ve kanserle ilişkili olduğunu gösteriyor.

Dövmelerdeki polisiklik aromatik hidrokarbonlar ve sağlık üzerindeki etkileri

Siyah dövme mürekkeplerinde tespit edilen polisiklik aromatik hidrokarbonlar, kurum, araç egzozu ve kömürleşmiş gıdalarda da bulunan ve çoğu kanserojen olarak sınıflandırılan kimyasallar arasında yer alıyor. Şu ana kadar insanlarda dövme ile doğrudan kanser arasında kesin bir ilişki kurulmasa da, laboratuvar ve hayvan deneyleri bu risklerin göz ardı edilemeyeceğini ortaya koyuyor. 2023 yılında yayımlanan bir gözlemsel çalışma, dövme yaptıran kişilerin melanoma, yani cilt kanseri riskinin %29 daha yüksek olduğunu saptadı. Ancak bazı diğer araştırmalar bu konuda kesin bir bağlantı bulamadı. Bilim insanları, dövmelerin tetiklediği bağışıklık tepkilerinin ve uzun vadeli kimyasal maruziyetin, özellikle bağışıklık sistemi hassasiyeti olan bireyler için daha büyük riskler taşıdığını belirtiyor.