Diyabet ilacının beyindeki etkisi ortaya çıktı

Baylor Üniversitesi'nde yapılan son araştırma, tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan metformin adlı ilacın, yalnızca vücudun klasik hedef organlarında değil, aynı zamanda beyinde de doğrudan etkili olduğunu ortaya koydu. ABD'nin önde gelen tıp fakültelerinden Baylor'daki bilim insanları, 2025 yılına damga vuran bu bulguyla, metformin'in glukoz metabolizmasını yönetmedeki rolünü kökten değiştirdi. Araştırma ekibi, ilacın beyinde, özellikle ventromedial hipotalamus (VMH) bölgesinde önemli bir mekanizmayı devreye soktuğunu belirledi. Bu gelişme, metformin'in sadece kan şekeri kontrolüyle sınırlı kalmadığını, aynı zamanda beyin sağlığı ve yaşlanma süreçlerinde de önemli bir rol üstlenebileceğini gösteriyor.

Fukuda: 'Metformin'in beyin yolakları diyabet tedavisinde yeni kapılar açıyor'

Baylor Üniversitesi'nden patofizyolog Makoto Fukuda, metformin'in uzun yıllardır karaciğerde glukoz üretimini azaltarak etki gösterdiğinin bilindiğini, ancak ilacın beyin üzerindeki etkisinin bugüne kadar yeterince aydınlatılamadığını söyledi. Araştırmacılar, metformin'in beyindeki etkilerini anlamak için fareler üzerinde kapsamlı deneyler yürüttü. Çalışmada, ilacın VMH bölgesine ulaştığı ve burada Rap1 adı verilen bir proteini devre dışı bırakarak tip 2 diyabetle mücadelede önemli bir rol oynadığı tespit edildi. Fukuda, "Metformin'in etkilerini aracılık eden VMH'deki hangi hücrelerin devreye girdiğini de ayrıntılı biçimde inceledik. Sonuçlar, SF1 nöronlarının ilacın etkisinde doğrudan görev aldığını gösteriyor" dedi. Bilim insanları, bu bulgunun yeni ve daha hedefe yönelik diyabet tedavilerinin geliştirilmesi için önemli bir adım olduğuna dikkat çekti.

Metformin'in beyin sağlığı ve yaşlanma üzerindeki potansiyel etkileri araştırılıyor

Metformin'in yalnızca diyabet tedavisindeki rolüyle sınırlı kalmadığı, aynı zamanda beyin yaşlanmasını yavaşlatma ve yaşam süresini uzatma potansiyeline de sahip olduğu bildirildi. Yapılan önceki çalışmalarda, metformin kullanan bireylerde, özellikle menopoz sonrası kadınlarda, ölüm riskinin azaldığı ve ilacın yaşlanma karşıtı etkilerinin ortaya çıktığı görüldü. 2025 yılında gerçekleştirilen bir araştırmada, 400'den fazla kadın üzerinde metformin ile sülfonilüre grubunun etkileri karşılaştırıldı. Sonuçlar, metformin kullananların 90 yaşına kadar ölüm riskinin yüzde 30 daha düşük olduğunu ortaya koydu. Ayrıca, ilacın DNA hasarını sınırladığı ve uzun yaşamla ilişkili genleri aktive ettiği belirtildi. Bilim insanları, metformin'in beyin üzerindeki bu etkilerinin, uzun COVID riskini azaltma gibi başka sağlık avantajları da sunabileceğine işaret etti.