Diyabet ilacında kritik keşif! Gerçek etki bağırsakta çıktı

Northwestern Üniversitesi'nde yapılan kapsamlı bir bilimsel çalışma, tip 2 diyabet tedavisinde en çok tercih edilen ilaçlardan biri olan metforminin etkisinin karaciğerden ziyade bağırsaklarda başladığını ortaya koydu. Araştırmacılar, fareler üzerinde yürüttükleri deneylerle, metforminin bağırsak hücrelerinde glukoz kullanımını artırarak kan şekerini düşürdüğünü tespit etti. Bu bulgu, bugüne dek ilacın esas olarak karaciğerde glukoz üretimini baskıladığı yönündeki genel kanıyı sorgulatıyor. Çalışmaya öncülük eden Northwestern Üniversitesi Feinberg Tıp Fakültesi Biyokimya ve Moleküler Genetik Profesörü Navdeep Chandel, elde edilen verilerin metforminin bağırsaklar yoluyla kan dolaşımındaki fazla şekerin emilimini sağladığını ve böylece kan şekeri seviyelerini doğrudan etkilediğini vurguladı. Araştırma sonuçları, diyabet tedavisinde bağırsakların çok daha kritik bir rol üstlenebileceğine işaret ediyor.

Prof. Chandel: 'Bağırsaklar kan şekeri kontrolünde anahtar rol üstleniyor'

Çalışmanın başında yer alan Prof. Dr. Navdeep Chandel, metforminin bağırsak hücrelerinde mitokondriyal enerji üretimini azaltarak bu hücrelerin daha fazla glukoz yakmasına yol açtığını belirtti. Glukozun vücut için temel bir enerji kaynağı olduğuna dikkat çeken Chandel, kronik yüksek glukoz seviyelerinin ise insülin direnci ve organ hasarı gibi ciddi sorunlara neden olabileceğini söyledi. Araştırma, metforminin bu süreci bağırsaklarda başlatarak glukozun kana karışmasını sınırladığını ve böylece kan şekeri seviyelerinin dengelenmesine yardımcı olduğunu ortaya koydu. Ayrıca, metforminin bağırsaklarda mitokondriyal kompleks I'i hedef alarak kan şekeri düşürücü etkisini gösterdiği tespit edildi. Chandel, bu bulguların gelecekte bağırsakları hedef alan yeni ilaç ve takviyelerin geliştirilmesinin önünü açabileceğini belirtti.

Fare deneyleri metforminin bağırsak etkisini gözler önüne serdi

Araştırma ekibi, metforminin bağırsaklardaki etkisini daha iyi anlamak için genetik olarak değiştirilmiş fareler üzerinde özel deneyler gerçekleştirdi. Bu farelere, maya kaynaklı NDI1 enzimi üreten bir gen aktarıldı. NDI1 enzimi, mitokondriyal kompleks I'in işlevini taklit ediyor fakat metformin tarafından engellenemiyor. NDI1 enzimi bağırsak hücrelerinde aktif hale getirildiğinde, metforminin kan şekerini düşürme etkisinin büyük ölçüde ortadan kalktığı gözlemlendi. Bu bulgu, ilacın asıl etki mekanizmasının bağırsak hücrelerinin mitokondrilerinde başladığını güçlü biçimde destekliyor. Ayrıca, bu deneyler metforminin bağırsak dokusu üzerindeki etkisinin, ilacın diyabet tedavisindeki başarısında merkezi bir rol oynadığını gösteriyor.

Berberin ve metformin: benzer yol, farklı güvenlik

Araştırmada ayrıca, bitkisel bir takviye olan berberin ile metformin arasındaki benzerlikler de gündeme geldi. Son dönemde "doğanın Ozempic'i" olarak lanse edilen berberinin de metformin gibi bağırsak yolunu aktive ettiği ortaya kondu. Ancak uzmanlar, berberinin klinik olarak yeterince test edilmediğini ve metformin gibi onaylı ilaçların yerine geçmemesi gerektiğini vurguladı. Prof. Chandel, "Metformin onlarca yıllık klinik kanıta sahip bir ilaçken, berberin gibi takviyeler çok daha sınırlı araştırmalara dayanıyor" diyerek kullanıcıları uyardı. Araştırmacılar, diyabet tedavisinde bilimsel olarak kanıtlanmış ilaçların tercih edilmesinin önemine dikkat çekti.