Bu 5 gıdayı lavaboda asla yıkamayın! Uzmanlardan mutfakta hijyen uyarısı

Gıda güvenliği uzmanları, mutfakta hijyenin sağlanması için bazı temel alışkanlıkların gözden geçirilmesi gerektiğini vurguluyor. Son dönemde yapılan araştırmalar, lavaboda yıkanan belirli gıdaların, sanılanın aksine daha fazla bakteri yayılmasına yol açtığını ortaya koydu. Türkiye'de de sıkça yapılan bu uygulama, çiğ et, deniz ürünleri, yumurta, önceden yıkanmış sebzeler, mantar ve zenginleştirilmiş pirinç gibi ürünlerde sağlık riskini artırıyor. Uzmanlar, bu gıdaların lavaboda yıkanmasının mutfakta çapraz kontaminasyon riskini yükselttiğini, zararlı bakterilerin mutfak yüzeylerine ve diğer yiyeceklere kolayca bulaşabildiğini belirtiyor. Gıda güvenliği konusunda öne çıkan isimlerden Dani Dominguez ve Chamali Kodikara'nın açıklamaları, mutfaklarda hijyenin sağlanması için alışkanlıkların gözden geçirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Gıda güvenliği uzmanı Dominguez: 'Çiğ eti lavaboda yıkamak tehlikeli'

Gıda güvenliği uzmanı Dani Dominguez, özellikle çiğ tavuk, kırmızı et ve deniz ürünlerinin lavaboda yıkanmasının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkat çekiyor. Dominguez, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri ile ABD Tarım Bakanlığı'nın da bu konuda net uyarılarda bulunduğunu hatırlatıyor. Çiğ tavuk, hindi, sığır eti ve domuz etinin yüzeyinde bulunan Salmonella ve Campylobacter gibi patojenlerin, yıkama sırasında su sıçramasıyla mutfak yüzeylerine ve diğer gıdalara bulaşabileceğini vurguluyor. Aynı şekilde, deniz ürünlerinde de Vibrio spp. ve Listeria monocytogenes gibi zararlı bakteriler, yıkama sırasında yayılabiliyor. Dominguez, "Çiğ etlerin lavaboda yıkanması, bakterilerin mutfakta hızla yayılmasına neden olur. En güvenli yöntem, bu gıdaları doğrudan pişirme kabına almak ve hazırlık sonrası tüm yüzeyleri dikkatlice temizlemektir" diyor. Ayrıca, çiğ ve pişmiş gıdaların ayrı ekipman ve alanlarda hazırlanmasının, çapraz bulaşma riskini önemli ölçüde azalttığını belirtiyor. Etlerin güvenli tüketimi için önerilen iç sıcaklık değerlerine mutlaka uyulması gerektiğini de ekliyor.

Yumurta, önceden yıkanmış sebze ve mantar için kritik uyarı

Uzmanlar, lavaboda yıkanmaması gereken gıdalar arasında kabuklu yumurta, önceden yıkanmış sebzeler ve mantarları da sayıyor. ABD'de yumurtalar satışa sunulmadan önce yıkandığı için, evde tekrar yıkanmaları gereksiz ve riskli bir işlem olarak kabul ediliyor. Dani Dominguez, yumurtaların hassas kabuğunun yıkanırken çatlayabileceğini ve bu durumda patojenlerin içeriye geçebileceğini belirtiyor. Temizlik ihtiyacı duyulursa, yumurtaların nemli bir bezle hafifçe silinmesi öneriliyor. Poşet salatalar, bebek havuçlar ve benzeri önceden yıkanmış ürünler de tekrar lavaboda yıkanmamalı. Dominguez, "Evde yeniden durulama, ellerden veya mutfak gereçlerinden bakterilerin bu ürünlere geçmesine yol açabilir" uyarısında bulunuyor. Mantarlar ise gözenekli yapıları nedeniyle fazla suyu hızla emebiliyor. Bu durum, pişirme sırasında mantarların dokusunun bozulmasına ve lezzetinin azalmasına yol açıyor. Uzmanlar, taze mantarların üzerindeki kalıntıların özel bir fırçayla veya kuru bir bezle temizlenmesini, ardından iyice kurulanmasını tavsiye ediyor.

Zenginleştirilmiş pirinçte besin kaybı riski

Gıda Teknologları Enstitüsü Gıda Güvenliği ve Kalite Yönetimi Bölümü Başkanı Chamali Kodikara, zenginleştirilmiş pirincin lavaboda yıkanmasının, besin değerinde ciddi kayıplara yol açabileceğini belirtiyor. Birçok kültürde pirinç, fazla nişastasını atmak ve arsenik gibi zararlı maddeleri azaltmak amacıyla durulanıyor. Ancak, özellikle zenginleştirilmiş pirinçlerde bu işlem, eklenen B vitaminleri ve demir gibi mikro besinlerin büyük oranda kaybolmasına neden olabiliyor. Kodikara, "Doku nedeniyle özel bir gereksinim yoksa, zenginleştirilmiş pirinci yıkamaktan kaçının. Böylece hem besin değerini korumuş olursunuz hem de gereksiz yere mikrop bulaştırma riskini azaltırsınız" diyor. Uzmanlar, pirinç yıkamanın yalnızca geleneksel pirinç türlerinde gerekli olabileceğini, zenginleştirilmiş ürünlerde ise bu alışkanlıktan vazgeçilmesi gerektiğini vurguluyor.