Bilim insanlarından kritik uyarı! Bu uyku evresi demansa karşı koruyor

Monash Üniversitesi'nin öncülüğünde gerçekleştirilen uluslararası bir araştırma, 60 yaş üzerindeki bireylerde yavaş dalga uykusu kaybının demans riskini önemli ölçüde artırdığını ortaya koydu. Araştırmada, yavaş dalga uykusunun yaşla birlikte azaldığı ve her yıl bu derin uyku evresinde yaşanan yüzde 1'lik kaybın, demans gelişme olasılığını yüzde 27 oranında yükselttiği belirlendi. Uzmanlar, bu bulgunun Alzheimer ve diğer demans türleriyle mücadelede yavaş dalga uykusunun korunmasının hayati önem taşıdığına işaret ediyor.

Monash Üniversitesi: Yavaş dalga uykusu demans riskini etkiliyor

Monash Üniversitesi'nden nörobilimci Matthew Pase ve ekibi, Avustralya, Kanada ve ABD'den araştırmacıların katkısıyla yürüttükleri çalışmada, 346 Framingham Kalp Çalışması katılımcısının iki ayrı dönemdeki uyku verilerini inceledi. Katılımcılar, 1995-1998 ve 2001-2003 yılları arasında iki gece boyunca polisomnografi yöntemiyle takip edildi. Araştırmacılar, bu iki dönem arasındaki ortalama beş yıllık süreçte yavaş dalga uykusundaki değişimi analiz etti ve 2018'e kadar katılımcıların demans gelişimini izledi. Bulgular, 17 yıllık takip süresince 52 katılımcının demans teşhisi aldığını ve yavaş dalga uykusundaki kaybın bu vakalarla doğrudan ilişkili olduğunu gösterdi. Özellikle Alzheimer hastalığına odaklanıldığında, her yıl yaşanan yüzde 1'lik yavaş dalga uykusu kaybının demans riskini yüzde 32'ye kadar yükselttiği saptandı. Yavaş dalga uykusu, uyku döngüsünün üçüncü aşamasında yer alıyor ve genellikle 20 ila 40 dakika sürüyor. Bu evrede beyin dalgaları ve kalp atış hızı yavaşlıyor, kan basıncı düşüyor ve vücut en derin dinlenme haline geçiyor. Araştırmacılar, bu uyku evresinin kas, kemik ve bağışıklık sistemi üzerinde onarıcı etkileri olduğunu, ayrıca beynin bilgi depolama kapasitesini artırdığını vurguladı.

Matthew Pase: 'Yavaş dalga uykusu kaybı değiştirilebilir bir risk faktörü'

Çalışmanın baş araştırmacısı Matthew Pase, yavaş dalga uykusunun yaşlanan beyni birçok yönden desteklediğini ve Alzheimer hastalığına yol açan proteinlerin temizlenmesinde önemli rol oynadığını belirtti. Pase, "Yavaş dalga uykusunun demans gelişimindeki etkisi uzun süredir tartışılıyordu. Ancak elde ettiğimiz bulgular, bu uyku evresindeki kaybın değiştirilebilir bir risk faktörü olabileceğini gösteriyor" dedi. Araştırma kapsamında, yavaş dalga uykusu oranlarının yaşla birlikte düştüğü, özellikle 75-80 yaş arasında bu azalmanın zirveye ulaştığı tespit edildi. Ayrıca, düşük yavaş dalga uykusu seviyelerinin kardiyovasküler hastalık riski, uykuya etki eden ilaç kullanımı ve Alzheimer ile ilişkilendirilen APOE ε4 genine sahip olma ile bağlantılı olduğu ortaya çıktı. Araştırmacılar, yavaş dalga uykusu kaybının demansa neden olup olmadığı konusunda kesin bir sonuca varılamadığını, demansa yol açan beyin süreçlerinin de uyku kaybına sebep olabileceğini ifade etti. Bu nedenle, yavaş dalga uykusu ve demans arasındaki ilişkinin tam olarak anlaşılması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğu belirtildi.