Bilim insanlarından astım ve alerjiye karşı çiftlik bakterisi keşfi

Almanya'nın önde gelen araştırma kurumlarından LMU Üniversite Hastanesi ile Helmholtz Münih Alerji ve Astım Önleme Enstitüsü'nün bilim insanları, çocuklarda astım ve alerjiye karşı doğal koruma sağlayan 'çiftlik etkisi'ni oluşturan temel bakterileri belirledi. Araştırma, Güney Almanya'nın kırsal bölgelerinde büyüyen çocukların, şehirde yaşayan akranlarına kıyasla astım ve alerjiye yakalanma oranlarının neden daha düşük olduğunu bilimsel olarak ortaya koydu. Elde edilen bulgular, çiftlik ortamında bulunan belirli bakteri türlerinin bağışıklık sistemini olumlu yönde etkilediğini ve bu sayede çocukluk çağı astımı ile alerjik hastalıkların gelişimini önemli ölçüde engellediğini gösterdi.

Markus Ege: 'Çiftlik etkisinin ardında bakteriler var'

Çalışmanın başında yer alan epidemiyolog Markus Ege, çiftlikte büyüyen çocukların daha geniş bir mikrop çeşitliliğine maruz kaldığını ve bunun bağışıklık sistemlerinin gelişiminde kritik rol oynadığını vurguladı. Ege, "Çiftlik ortamında bulunan belirli bakteri türleri, çocukların astım ve alerjiye karşı doğal koruma geliştirmesinde anahtar rol oynuyor" dedi. Araştırmacılar, bu etkiye 'çiftlik etkisi' adını veriyor. Uzun yıllardır tartışılan 'hijyen hipotezi'ne göre, çocukların tamamen steril ortamlarda büyütülmesi bağışıklık sisteminin zayıflamasına yol açabiliyor. Ancak çiftlikte yetişen çocuklarda, özellikle astım ve saman nezlesi gibi hastalıkların çok daha az görüldüğü gözlemlendi. Ege ve ekibi, bu gözlemi bilimsel olarak destekleyen bakterileri izole ederek, hijyen hipotezini güçlendiren somut kanıtlar sundu. Araştırmanın en önemli bulgularından biri, doğrudan çiftlikteki inek ahırlarından ve çocukların yatak tozlarından elde edilen örneklerde dokuz farklı bakteri türünün belirlenmesi oldu. Bu bakterilerin, özellikle astım ve alerjilere karşı koruyucu bir etki yarattığı tespit edildi.

Helmholtz Münih ekibi: 9 bakteri türü astım riskini azaltıyor

Helmholtz Münih'ten biyoinformatikçi Giulia Pagani, çiftlik etkisinin arkasında yatan dokuz bakteri türünü tür seviyesinde tanımladıklarını açıkladı. Araştırmacılar, örnekler üzerinde yaptıkları detaylı analizlerde Romboutsia timonensis ve Glutamicibacter arilaitensis gibi gram-pozitif bakterilerin öne çıktığını belirtti. Bu mikroorganizmaların, astıma karşı koruyucu etkinin üçte ikisini, saman nezlesi ve atopik egzama gibi alerjik hastalıklara karşı ise koruyucu etkinin yarısını sağladığı ifade edildi. Çalışmada, 1.018 kırsal Güney Alman ilkokul öğrencisinin yataklarından ve 47 çiftlikteki inek ahırlarından alınan toz örnekleri incelendi. Sonuçlara göre, yatak tozunda bulunan mikropların yüzde 6'sını, inek ahırı havasında ise yüzde 25'ini çiftlik etkisiyle bağlantılı bu dokuz bakteri oluşturdu. Araştırmacılar, ineklerin bağırsaklarından kaynaklanan bu bakterilerin, dışkı yoluyla ahır havasına karıştığını ve çocukların solunum yoluyla bu mikroplara maruz kaldığını belirtti. Çiftlikte yaşayan çocukların, ahırlarda geçirdikleri zaman sayesinde bu bakterileri evlerine taşıdığı ve yatak tozunda da varlıklarını sürdürdüğü ortaya kondu.

Bağışıklık sistemi ve AhR reseptörü: Doğal korumanın mekanizması

Bilim insanları, çiftlik etkisiyle bağlantılı bakterilerin bağışıklık sistemini nasıl etkilediğini de detaylı şekilde araştırdı. Bu bakteriler, insan vücudunda AhR (Aryl hidrokarbon reseptörü) adlı bir reseptörü aktive eden özel metabolitler üretiyor. Orta düzeyde AhR aktivasyonu, bağışıklık sisteminde güçlü bir anti-inflamatuar yanıt ortaya çıkarıyor. Bu yanıt sayesinde, astım ve alerji gibi hastalıkların gelişme riski önemli ölçüde azalıyor. Ekip, yüksek düzeyde AhR aktivasyonunun zararlı olabileceğini, ancak çiftlik ortamında maruz kalınan orta seviyelerin çocuklar için koruyucu bir etki yarattığını vurguladı. Araştırmada, inekten bakteriye, oradan havaya ve çocuğun bağışıklık sistemine kadar uzanan olaylar zinciri ayrıntılı olarak ortaya kondu. Bilim insanları, bu bakterilerin etkisinin gözlemsel olarak kanıtlandığını, ancak neden-sonuç ilişkisini kesin olarak ortaya koymak için daha fazla deneysel çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Yine de mevcut bulgular, çiftlik ortamındaki çevresel maruziyet ile astım ve alerjiye karşı doğal koruma arasında güçlü ve tutarlı bir ilişki olduğunu açıkça gösteriyor.