Bilim insanları şaşkına döndü! Beyin anestezide bile dinliyor

Baylor Tıp Koleji'nde gerçekleştirilen yeni bir çalışma, genel anestezi altındaki yedi hastanın beyinlerinde şaşırtıcı derecede aktif bir dil işleme yeteneği bulunduğunu ortaya koydu. Araştırmada, epilepsi ameliyatı geçiren bu hastaların hipokampus bölgelerine yerleştirilen mikroelektrotlar sayesinde, bilinçsiz durumda olmalarına rağmen beyinlerinin sesleri ayırt edebildiği ve hatta yeni kelimeleri öğrenmeye devam ettiği tespit edildi. Bu bulgular, anestezi altındaki beynin sanılandan çok daha uyanık ve işlevsel olabileceğine işaret ediyor. Çalışma, bilinçsizlik ve beyin fonksiyonları arasındaki ilişkiye dair tartışmaları yeniden alevlendirirken, nörolojik araştırmalarda yeni bir dönemin kapılarını açıyor.

Baylor Tıp Koleji'nden hipokampus araştırmasında çığır açan bulgular

Baylor Tıp Koleji'nden nöroşirürjiyeci Sameer Sheth ve ekibi, hipokampusun anestezi altındaki işleyişini incelemek için epilepsi ameliyatına girecek yedi hastayı seçti. Mikroelektrotlar aracılığıyla alınan yüksek çözünürlüklü veriler, hipokampusun, korteksten farklı olarak, beynin daha derinlerinde yer alan ve duyusal bilgilerin ilk işlendiği bir bölge olması nedeniyle özel önem taşıyor. Araştırmacılar, hastalara tekrarlayan tonlardan oluşan ses dizileri dinletti ve araya farklı, alışılmadık sesler ekledi. Sonuçlar, bazı nöronların bu sesleri ayırt edebildiğini ve zamanla tanıma yeteneğinin geliştiğini gösterdi. Bu gözlemler, anestezi altındaki beynin tamamen kapalı olmadığına dair önemli kanıtlar sunuyor. Ayrıca, hipokampusun seslere verdiği yanıtlar, daha önce yalnızca kortikal bölgelerde tespit edilen duyusal tepkilerin ötesine geçerek, beynin derinliklerinde de devam ettiğini ortaya koydu.

Sheth ve Hayden'dan bilinçsiz beyinle ilgili yeni açıklamalar

Çalışmanın ikinci aşamasında, hastalara eğitim videoları ve hikaye anlatımı podcastlerinden bölümler dinletildi. Hipokampustaki nöronal aktivite, beyinlerin gerçek zamanlı olarak dili işlediğini ve isim, fiil, sıfat gibi dilin temel yapıtaşlarını ayırt edebildiğini gösterdi. Dahası, beyinler bir cümledeki bir sonraki kelimeyi tahmin etmeye çalışırken, üretken yapay zeka modellerinin çalışma prensibine benzer bir öngörücü kodlama süreci sergiledi. Nöroşirürjiyeci Benjamin Hayden, "Bu tür bir öngörücü kodlama, genellikle uyanıklık ve dikkatle ilişkilendirilir; ancak burada, tamamen bilinçsiz bir durumda gerçekleşiyor" ifadesini kullandı. Bulgular, belirli bilişsel işlevlerin sadece bilinçli zihinle sınırlı olmadığını, beynin uyanık olmadan da karmaşık görevleri sürdürebildiğini düşündürüyor. Araştırmacılar, bu bulguların bilinçaltı beyin faaliyetlerinin anlaşılması açısından önemli bir adım olduğuna dikkat çekiyor.

Anestezi altındaki beyin, sesleri ve dili işleyebiliyor

Çalışmaya dahil edilen yedi hasta, ameliyat sırasında ana anestezik olarak propofol aldı ve mikroelektrotlar yardımıyla hipokampuslarındaki binlerce nörondan gelen sinyaller kaydedildi. Elde edilen veriler, katılımcıların beyinlerinin, tekrarlayan sesler ve hikaye anlatımları sırasında aktif biçimde tepki verdiğini doğruladı. Özellikle, bazı nöronların zaman içinde sesleri ayırt etme konusunda daha başarılı hale gelmesi, öğrenmenin bilinçsiz durumda da devam ettiğini gösterdi. Ayrıca, beyinlerin dilin yapısal öğelerini tanıyabilmesi ve bir sonraki kelimeyi tahmin edebilmesi, insan beyninin bilinçsizken dahi çevresel bilgileri işleyebildiğini kanıtladı. Ancak araştırmacılar, bu bulguların yalnızca propofol anestezisi altında ve belirli bir hasta grubunda elde edildiğini, farklı anesteziklerin veya daha geniş örneklemlerin benzer sonuçlar verip vermeyeceğinin henüz bilinmediğini vurguladı. Ayrıca, aynı aktivite ve tepkilerin uyku ya da koma durumunda da görülüp görülmediği ilerleyen çalışmalarla netleşecek.