Bilim insanları çocukluk travmasının beyinde nasıl iz bıraktığını ortaya çıkardı

Çocukluk döneminde yaşanan travmaların, beyin hücrelerinde silinmesi güç izler bıraktığı bilimsel olarak ortaya kondu. Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi ile Princeton Üniversitesi'nin ortaklaşa yürüttüğü araştırmaya göre, çocuklukta maruz kalınan şiddetli stres ve travmatik olaylar, beynin stresle başa çıkma kapasitesini kalıcı biçimde etkiliyor. Fareler üzerinde yapılan deneylerde, travmanın beyin hücrelerinde moleküler düzeyde bir hafıza oluşturduğu ve bu değişikliklerin, bireylerin yetişkinlik döneminde strese karşı daha hassas hale gelmesine yol açtığı tespit edildi.

Washington Üniversitesi'nden Dr. Meaghan Creed: 'Travma beyin hücrelerinde yara bırakıyor'

Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden Dr. Meaghan Creed, erken dönemde yaşanan travmaların, beynin işleyişinde uzun vadeli değişikliklere yol açtığını vurguladı. Araştırma ekibi, çocukluk travmasının beyin hücrelerinde fiziksel bir yara izi gibi kalıcı bir etki bıraktığını belirledi. Dr. Creed, bu bulguların, travmanın etkilerini ortadan kaldırabilecek yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi için bilim insanlarına somut bir hedef sunduğunu ifade etti. Araştırmanın Neuron dergisinde yayımlanması, bulguların uluslararası bilim camiasında yankı uyandırmasına neden oldu. Uzmanlar, çocukluk döneminde yaşanan stresin, ilerleyen yaşlarda anksiyete ve depresyon gibi ruhsal hastalıklara karşı duyarlılığı artırdığını belirtiyor.

Erken stres, beyin hücrelerinde SETD7 enzimiyle kalıcı değişim başlatıyor

Çalışmada, çocukluk travmasının beyindeki gen aktivitesini değiştirdiği ve bu değişimin, DNA'nın beyin hücreleri içindeki paketlenme biçimine dayandığı ortaya çıktı. Araştırmacılar, ventral tegmental alan olarak bilinen ve dopamin üreten nöronları barındıran beyin bölgesine odaklandı. Bu nöronlar, çevresel deneyimlerin işlenmesinde kritik rol oynuyor. Deneylerde, travmaya maruz kalan genç farelerin dopamin nöronlarında, SETD7 adı verilen bir enzimin seviyesinin belirgin şekilde yükseldiği gözlendi. SETD7 enzimi, DNA üzerinde H3K4me1 isimli kimyasal etiketi artırarak genlerin daha kolay aktive edilmesini sağlıyor. Bu durum, beyin hücrelerinin çevresel stres sinyallerine karşı daha duyarlı hale gelmesine neden oluyor ve ilerleyen dönemlerde ruhsal sorunlara zemin hazırlıyor.

Princeton Üniversitesi'nden Dr. Peña: 'Epigenetik değişiklikler ruh sağlığını etkiliyor'

Princeton Sinirbilimleri Enstitüsü'nden Dr. Catherine Jensen Peña, araştırmanın çocukluk travmasının epigenetik düzeyde nasıl iz bıraktığını gösterdiğini açıkladı. Dr. Peña, DNA'nın histon proteinleri etrafında sarılarak genlerin erişilebilirliğini kontrol ettiğini ve stresin bu yapıyı değiştirdiğini belirtti. Araştırmada, SETD7 enziminin artırılmasıyla birlikte, travma yaşamamış farelerde bile stres yanıtı genlerinin daha kolay aktive olduğu ve bu hayvanların yetişkinlikte strese karşı daha az dayanıklı hale geldiği tespit edildi. Tersine, SETD7'nin etkisi azaltıldığında, beyin hücrelerinin stres karşısında daha dirençli kaldığı ve sosyal davranışlarda olumsuzluk gözlenmediği ortaya çıktı. Dr. Peña, bu bulguların, çocukluk döneminde sağlanan destekleyici bakım ve sosyal kaynakların, beyin gelişiminde koruyucu rol oynayabileceğine işaret ettiğini vurguladı.