Bilim insanları antik hobitlerin gizemli kaybolmasının nedenini buldu

Insanlığın tarihinde önemli bir yer tutan Homo floresiensis, küçük boyutları nedeniyle hobbit olarak da anılmaktadır. Bu antik hominin türü, Endonezya'nın izole volkanik adası olan Flores'te bir milyondan fazla yıl boyunca yaşamış, ancak yok oluşunun nedeni uzun yıllar boyunca bilim insanlarını meraklandırmıştır. Son dönemde yapılan çalışmalar, hobitlerin ortadan kaybolmasında iklim değişikliğinin önemli bir rol oynamış olabileceğini ortaya koymaktadır.

Hobitlerin keşfi ve yaşam alanları

2003 yılında yapılan arkeolojik kazılarda Homo floresiensis'in kalıntıları bulunmuş ve bu keşif, insanlığın evrimsel tarihine ilişkin düşüncelerimizi köklü biçimde değiştirmiştir. Sadece 1,1 metre boyunda olan bu küçük beyinli hominler, ilkel taş aletler üretebilme yeteneğine sahipti. Tekne teknolojisine sahip olmadıkları halde Flores adasına ulaşabilmiş olmalarının kendisi, bu türün uyum kabiliyetinin ne kadar yüksek olduğunu göstermektedir. Hobitlere ait kemikler ve taş aletler, adanın yaylalarında yer alan Liang Bua mağarasında keşfedilmiştir. Bu değerli kalıntılar, 190 bin ile 50 bin yıl öncesine tarihlendirilmektedir. Flores adası, günümüzde yaz aylarında (Kasım'dan Mart'a kadar) yoğun yağışlar alırken, kış aylarında (Mayıs'tan Eylül'e kadar) daha hafif yağış alan bir muson ikliminde bulunmaktadır.

İklim değişikliğinin izini sürme yöntemi

Araştırma ekibi, hobitlerin yaşadığı dönemdeki iklim koşullarını anlamak amacıyla Liang Bua mağarasının 700 metre yukarısında yer alan Liang Luar adlı başka bir mağaraya yönelmiştir. Tamamen tesadüfi bir bulgu olarak, bu mağaranın derinliklerinde Homo floresiensis'in yok oluş döneminin tam ortasında oluşmuş bir dikit taşı tespit edilmiştir. Dikit taşları, damlayan suyun katman katman birikmesiyle oluşan ve içlerindeki kimyasal bileşimlerin değişimi sayesinde geçmiş iklim koşullarının tarihini kaydeden doğal arşivlerdir. Paleoklimatologlar, dikit taşlarından geçmiş yağış miktarlarını yeniden oluşturmak için iki ana jeokimyasal araç kullanmaktadırlar. d18O olarak bilinen oksijen ölçümü, muson gücündeki değişiklikleri gösterirken, magnezyumun kalsiyuma oranı toplam yağış miktarı hakkında bilgi vermektedir. Araştırmacılar, bu ölçümleri aynı örnekler için eşleştirerek, bunları zamanda kesin biçimde sabitleştirmiş ve yaz, kış ve yıllık yağış miktarlarını yeniden oluşturmuşlardır.

Üç temel iklim evresinin keşfi

Yapılan detaylı analizler sonucunda, Flores adasının iklim tarihinde üç temel evre belirlenmiştir. İlk olarak, 91 bin ile 76 bin yıl öncesi arasında, yıl boyunca günümüzden daha yağışlı bir iklim hüküm sürmüştür. Bunu takip eden 76 bin ile 61 bin yıl öncesi döneminde, muson oldukça mevsimsel hale gelmiş, yazlar daha yağışlı ve kışlar daha kuru olmuştur. Ancak en kritik dönem, 61 bin ile 47 bin yıl öncesi arasında yaşanmıştır. Bu dönemde iklim yazın çok daha kuru hale gelmiş, koşullar günümüzde Güney Queensland'de görülen iklim özellikleriyle benzerlik göstermiştir. Bu aşırı kuraklık döneminin, hobitlerin yaşam alanlarında ve besin kaynaklarında ciddi sorunlara yol açmış olması muhtemeldir.