Bilim insanları açıkladı! Kalp krizinin arkasındaki 4 risk ortaya çıktı

ABD ve Güney Kore'den bilim insanlarının yürüttüğü büyük ölçekli bir araştırmada, kalp krizi ve inme gibi ciddi kardiyovasküler olayların %99'unun yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, yüksek kan şekeri ve tütün kullanımıyla bağlantılı olduğu tespit edildi. Araştırma kapsamında 9 milyondan fazla yetişkinin sağlık kayıtları detaylı biçimde incelendi. Bulgular, bu dört ana risk faktörünün, kalp hastalığı gelişen ya da büyük bir kardiyovasküler olay yaşayan bireylerin neredeyse tamamında önceden mevcut olduğunu gösterdi. Sonuçlar, özellikle yüksek tansiyonun kalp krizi ve inme riskinde belirleyici rol oynadığını ortaya koydu. Çalışma, 2025 yılında yayımlandı ve kardiyovasküler hastalıkların önlenmesinde risk faktörlerinin kontrolünün ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gündeme taşıdı.

ABD ve Güney Kore'den çarpıcı istatistikler: Yüksek tansiyon başı çekiyor

Çalışmada, hem ABD'de hem de Güney Kore'de kalp krizi, inme veya kalp yetmezliği geçiren kişilerin %93'ünden fazlasının öncesinde hipertansiyon tanısı aldığı belirlendi. Bu oran, yüksek tansiyonun kardiyovasküler olaylarda en baskın risk faktörü olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, yüksek tansiyonun zamanında tespit edilip etkili şekilde yönetilmesinin, gelecekte ciddi kalp ve damar hastalıklarının önüne geçilmesinde anahtar rol oynadığını vurguladı. Özellikle 60 yaş altı kadınlarda bile kalp krizi ve inmelerin %95'inden fazlası bu dört ana risk faktörüyle ilişkili çıktı. Araştırma ekibi, risk faktörlerinin yokluğunda gelişen kalp krizi ve inme olaylarının sanılandan çok daha az olduğunu, önceki araştırmalarda ise bazı risk faktörlerinin yeterince tanımlanamayabileceğini belirtti.

Uzmanlardan uyarı: Risk faktörleri kontrol altına alınmazsa tehlike büyüyor

Northwestern Üniversitesi'nden kardiyolog Philip Greenland, araştırmanın sonuçlarının, kardiyovasküler olaylardan önce bir veya daha fazla risk faktörünün neredeyse her zaman mevcut olduğunu güçlü biçimde gösterdiğini ifade etti. Greenland, asıl hedefin bu değiştirilebilir risk faktörlerinin kontrol altına alınması için etkili yöntemler geliştirmek olduğunu belirtti. Ayrıca, risk faktörleri olmadan ortaya çıkan kardiyovasküler olayların sanıldığı kadar yaygın olmadığına dikkat çekti. Duke Üniversitesi'nden kardiyolog Neha Pagidipati ise, bu bulguların sağlık risklerinin ölümcül sonuçlara yol açmadan önce mutlaka yönetilmesi gerektiğini gösterdiğini söyledi. Pagidipati, "Daha iyisini yapabiliriz ve yapmalıyız" diyerek toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğini vurguladı.

Kadınlarda kalp krizi nedenlerinde şaşırtıcı farklılıklar

Eylül 2025'te yayımlanan ve ABD'nin Minnesota eyaletinde gerçekleştirilen bir başka araştırma ise, 65 yaş altındaki 1.474 kalp krizi vakasını mercek altına aldı. Analizler, kadınlarda kalp krizlerinin yarısından fazlasının klasik aterotromboz dışında farklı nedenlere bağlı olduğunu gösterdi. Erkeklerde kalp krizlerinin %75'i aterotromboz kaynaklıyken, kadınlarda bu oran %47'de kaldı. Kadınlarda görülen kalp krizlerinin %34'ü ise anemi veya enfeksiyon gibi vücuttaki diğer stres faktörlerinin yol açtığı oksijen dengesizliğinden kaynaklanan ikincil miyokard enfarktüslerine bağlandı. Ayrıca, arter duvarlarında yırtık oluşumu (spontan koroner arter diseksiyonu) ve emboli gibi nedenlerin de kadınlarda kalp krizi riskini artırdığı tespit edildi. Uzmanlar, bu bulguların kadınlarda kalp krizi tedavisi ve önlenmesinde yeni yaklaşımlara ihtiyaç olduğunu gösterdiğini belirtti.