Bebeklerin dil gelişimi sandığınızdan erken başlıyor

Fatih Coşgun - Şubat 04, 2026 14:45 | Son Güncelleme Tarihi: Şubat 04, 2026 16:51

Cardiff Üniversitesi ve ortaklarının yürüttüğü bir araştırma, bebeklerin fiilleri konuşmadan aylar önce anlamlandırmaya başladığını ortaya koydu. Bebeklerin dil gelişimi sanılandan çok daha erken başlıyor.

Kapat

HABERİN DEVAMI

Bebeklerin dil öğrenme süreciyle ilgili yaygın kanı, ilk kelimelerin söylenmeye başlandığı anda bu sürecin başladığı yönünde olsa da, bilim insanlarının yaptığı yeni bir araştırma bu algıyı kökten değiştiriyor. Cardiff Üniversitesi, Doğu Anglia Üniversitesi ve Warwick Üniversitesi'nin ortaklaşa yürüttüğü çalışmada, bebeklerin henüz konuşmaya başlamadan önce fiilleri anlamlandırmaya başladığı tespit edildi. Araştırma, bebeklerin dil gelişiminin düşündüğümüzden çok daha erken bir evrede başladığını gösteriyor.

Bebekler fiilleri konuşmadan önce ayırt edebiliyor

Çalışmada, yaklaşık 10 aylık bebeklerin, bir fiil ile izledikleri eylem arasında uyumsuzluk olduğunda bunu fark edebildikleri ortaya kondu. Bu bulgu, bebeklerin konuşmaya başlamasından aylar önce, kelimeler ile eylemler arasında bir ilişki kurabildiklerini gösteriyor. Araştırmacılar, bebeklerin çevrelerindeki dünyayı sessizce gözlemleyerek ve dinleyerek, dilin temellerini çok erken bir dönemde attıklarını belirtti. Özellikle fiil öğrenimi, nesne isimlerinden farklı olarak, hareketli ve değişken yapısı nedeniyle daha karmaşık bir süreç gerektiriyor. Bebeklerin, bir eylemin ne olduğunu fark etmesi, bu hareketi önemli bulması ve ardından duyduğu kelimeyle ilişkilendirmesi gerekiyor. Bu karmaşık sürecin, bebeklerin beyinlerinde konuşmadan çok önce başladığı, araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri olarak öne çıkıyor.

Bebeklerin ilk yılın sonunda her gün binlerce kelimeye maruz kaldığı biliniyor. Bakıcılarıyla geçirdikleri zaman boyunca yemek, gitmek, kapmak ve düşmek gibi fiilleri sıkça duyan bebekler, genellikle önce nesne isimlerini söylemeye başlasalar da, fiil kavramını anlamlandırma sürecini çok daha erken başlatıyorlar. Araştırmada, 10 aylık bebeklerin fiil ve eylem arasındaki uyumsuzluğu tespit edebildiği gösterildi. Bu da bebeklerin yalnızca sesleri değil, kelimelerin anlamlarını da ayırt edebildiğini ortaya koyuyor.

Beyin görüntüleme ile fiil algısının izleri

Araştırma ekibi, bebeklerin beyin aktivitelerini ölçmek için elektroensefalogram (EEG) yöntemini kullandı. Bu yöntemle, bebeklerin başına yerleştirilen yumuşak ve esnek bir şapka aracılığıyla beyinlerindeki elektriksel ritimler kaydedildi. Bebekler, ebeveynlerinin kucağında otururken, çeşitli eylemleri gösteren kısa videolar izlediler ve aynı anda bir fiil duydular. Bazı durumlarda duyulan fiil, izlenen eylemle örtüşürken, bazı durumlarda ise örtüşmüyordu. Araştırmacılar, bebeklerin beyinlerinin bu uyumsuzluklara nasıl tepki verdiğini inceledi.

EEG sonuçları, fiil ile eylem arasında bir uyumsuzluk olduğunda bebeklerin beyinlerinde belirgin bir farklılık oluştuğunu gösterdi. Bu durum, bebeklerin bir şeylerin yanlış olduğunu fark ettiklerini ve rastgele değil, bilinçli bir şekilde tepki verdiklerini ortaya koydu. Cardiff Üniversitesi'nden Dr. Kelsey Frewin, bebeklerin ilk kelimelerini genellikle bir yaş civarında söylemeye başladıklarını, ancak bu çalışmanın, fiil öğreniminin çok daha önce başladığını gösterdiğini belirtti. Ayrıca, bebeklerin kelime dağarcığında isimlerin ağırlıklı olmasına rağmen, fiil öğreniminin de erken dönemde başladığına dikkat çekti.

Fiil öğreniminde erken dönem süreçleri

Fiil öğrenimi, bebekler için oldukça karmaşık bir süreç olarak değerlendiriliyor. Bebeklerin, fiilleri konuşmadan önce ayırt edebilmesi, eylemleri hareketten ayırabilmesi, eylem kategorileri oluşturabilmesi ve fiilleri bu kavramlarla eşleştirebilmesi gerekiyor. Araştırmacılar, bu sürecin bebeklerin gelişiminde tam olarak ne zaman başladığını daha iyi anlamak istediklerini belirtti. Elde edilen bulgular, bebeklerin konuşmaya başlamadan aylar önce fiil kavramını anlamlandırmaya başladığını gösteriyor.

Ancak, 10 aylık bir bebeğin fiilleri yetişkinler veya daha büyük çocuklar gibi tam olarak anladığı anlamına gelmediği de vurgulandı. Araştırmacılar, bebeklerin sıkça birlikte duydukları eylemler ve kelimeler arasındaki kalıpları fark edebildiklerini, bu eşzamanlılığa duyarlılığın ise ilerleyen dönemde tam anlamaya dönüşebilecek bir ön adım olabileceğini ifade etti. Yine de, bu erken duyarlılık, dil öğreniminin dinleme, izleme ve kalıp tespit etme ile başladığını, konuşmanın ise daha sonra geldiğini gösteriyor.

Bebeklerin dikkat ve öğrenme yeteneği

Çalışma, bebeklerin fiil öğrenme süreçlerini doğrudan beyin aktiviteleri üzerinden inceleyen ilk araştırma olma özelliği taşıyor. Araştırmacılar, bebeklerin konuşmasını veya jestlerle tepki vermesini beklemek yerine, beyinlerinde anlık olarak gerçekleşen değişiklikleri gözlemledi. Bu sayede, bebeklerin anlayışının geliştiği anı doğrudan tespit edebildiler. Araştırma, bebeklerin pasif bir şekilde çevrelerindeki sesleri dinlemediklerini, aksine aktif olarak dikkat ettiklerini ve duyduklarını izledikleriyle karşılaştırdıklarını ortaya koydu.

Bebeklerin, konuşma başlamadan önce fiil ve eylem arasındaki ilişkiyi fark edebilmeleri, dil gelişiminin temellerinin ne kadar erken atıldığını gösteriyor. Bilim insanları, bu yeteneğin nasıl geliştiğini ve ilk yıl içinde fiil öğrenimini destekleyen süreçlerin neler olduğunu anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu belirtiyor. Özellikle fiil öğrenimi, dil gelişiminin en karmaşık aşamalarından biri olarak kabul ediliyor ve bu alandaki yeni bulgular, erken çocukluk dönemine ilişkin önemli ipuçları sunuyor.

Sonuç olarak, Cardiff Üniversitesi öncülüğünde yapılan bu araştırma, bebeklerin fiil öğrenimini konuşmadan çok önce başlattığını ve beyinlerinin bu karmaşık süreci yönetebilecek kapasiteye sahip olduğunu ortaya koydu. Dil gelişiminin, yalnızca konuşma ile değil, çok daha erken dönemde başlayan bir süreç olduğu bir kez daha bilimsel olarak kanıtlandı. Bu bulgular, erken çocukluk döneminde dil öğrenimini destekleyen yeni yaklaşımların geliştirilmesine de ışık tutuyor.

Etiketler:

bebekler fiil öğrenimi dil gelişimi beyin araştırmaları Cardiff Üniversitesi