Basit bir kan testi, 6 yıl sonraki hafıza sorunlarına dair ipucu verebilir

Miami Üniversitesi Miller Tıp Okulu'ndan bilim insanları, Alzheimer hastalığına ilişkin yürüttükleri kapsamlı bir araştırmada, kan yoluyla yapılan biyomarker testlerinin, hafıza kaybı gibi bilişsel bozulma riskini semptomlar başlamadan yıllar önce tespit edebileceğini duyurdu. 2016 ve 2022 yılları arasında 1.170 katılımcı üzerinde yapılan çalışmada, özellikle p-tau181 ve GFAP biyomarkerlerinin, gelecekteki bilişsel sorunların erken habercisi olabileceği gösterildi. Araştırma, Alzheimer'ın biyolojik belirtilerinin hafıza kaybı gibi klinik semptomlardan çok daha önce ortaya çıkabileceğine dikkat çekiyor.

Miami Üniversitesi ekibi: p-tau181 ve GFAP erken teşhis için umut verdi

Alzheimer & Demans: Tanı, Değerlendirme ve Hastalık İzleme dergisinde yayımlanan araştırmanın merkezinde, kan testleriyle ölçülen dört farklı biyomarker yer aldı. Miami Üniversitesi'nden uzmanlar, p-tau181 ve GFAP'ın yanı sıra Aβ42/40 ve NfL biyomarkerlerini de inceledi. Katılımcıların ortalama yaşı 73 olarak belirlenirken, 2016 yılında alınan kan örnekleriyle yapılan analizler, altı yıl sonraki bilişsel performansla ilişkilendirildi. Özellikle p-tau181 seviyesinin yüksek olduğu bireylerde, altı yıl sonra hafıza ve genel biliş puanlarının daha düşük olduğu tespit edildi. GFAP ise yalnızca hafıza kaybı ile değil, yürütücü işlev ve genel bilişsel performansla da bağlantılı çıktı. Araştırmacılar, p-tau181 ve GFAP biyomarkerlerinin birlikte değerlendirilmesinin, Alzheimer riskini öngörmede daha etkili olabileceğini belirtti. Bu bulgu, hastalığın erken teşhisi ve müdahalesi açısından önemli bir gelişme olarak öne çıkıyor.

O'Shea: 'Kan testiyle gelecekteki bilişsel hassasiyet öngörülebilir'

Çalışmada görev alan bilişsel nörolog Deirdre O'Shea, p-tau181 biyomarkerinin ilk kan alımında hafıza ile doğrudan ilişkili olmadığını, ancak altı yıl sonra yapılan testlerde hafıza performansını öngörebildiğini açıkladı. O'Shea, biyomarker seviyelerinin sadece pozitif veya negatif olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, geniş bir aralıkta incelendiğinde daha kapsamlı bilgiler sunduğunu ifade etti. Araştırmada, katılımcıların çoğunda bilişsel sorun bulunmazken, bazıları hafif bilişsel bozulma veya demans tanısı aldı. Ancak, bilişsel olarak normal olan grupta da benzer biyomarker-biliş ilişkileri gözlendi. Bu durum, kan testiyle tespit edilen biyomarkerlerin, henüz semptom göstermeyen kişilerde bile gelecekteki bilişsel bozulma riskini gösterebileceğine işaret ediyor. O'Shea, biyomarkerlerin hafıza, yürütücü işlev ve diğer bilişsel beceriler üzerinde ayrı ayrı etkilerinin analiz edilmesinin, hastalığın seyrini daha iyi anlamaya yardımcı olacağını vurguladı.