Araştırmacıları kızıl kedilerin genetik sırrını çözdü

Oğuz Polatbilek - Haziran 20, 2026 12:57 | Son Güncelleme Tarihi: Haziran 20, 2026 12:57

Stanford Tıp Okulu'ndan araştırmacılar, kızıl kedilerde tüy renginin ardındaki genetik mekanizmayı aydınlattı. Araştırmada, X kromozomundaki özel bir delesyonun pigment üretimini değiştirdiği ve bu nedenle kızıl kedilerin büyük çoğunluğunun erkek olduğu ortaya kondu.

Kapat

HABERİN DEVAMI

Stanford Tıp Okulu'ndan bilim insanları, kızıl kedilerde tüy renginin oluşumunu sağlayan genetik mekanizmayı deşifre etti. Araştırma ekibi, kızıl kedilerin yaklaşık yüzde 80'inin erkek olmasının nedenini X kromozomunda bulunan özel bir delesyonla açıkladı. Bu genetik değişiklik, pigment hücrelerinde Arhgap36 geninin aktifleşmesine yol açıyor ve tüylerin karakteristik turuncu rengine kavuşmasını sağlıyor. Araştırmanın bulguları, kızıl kedilerde tüy renginin cinsiyetle bağlantılı olarak ortaya çıktığını ve bu özelliğin diğer memelilerden farklı şekilde geliştiğini gösterdi.

Stanford ekibi: Arhgap36 geni tüy rengini belirliyor

Stanford Tıp Okulu'ndan Kris Kaelin ve ekibi, kızıl kedilerde tüy renginin temelinde Arhgap36 geninin rol oynadığını ortaya koydu. X kromozomunda tespit edilen küçük bir delesyon, bu genin pigment hücrelerinde aktifleşmesine neden oluyor. Daha önce hiçbir türde tüy rengiyle ilişkilendirilmeyen Arhgap36, mutasyon sonucu koyu eumelanin üretimini durdurup turuncu feomelanin oluşumunu tetikliyor. Bu sayede, kızıl kedilerde benzersiz ve dikkat çekici bir tüy rengi ortaya çıkıyor. Araştırmacılar, bu genetik mekanizmanın memelilerde tüy renginin anlaşılması açısından yeni bir sayfa açtığını vurguladı.

Kızıl kedilerde cinsiyet oranı genetikle açıklanıyor

Bilim insanları, kızıl kedilerde erkeklerin sayısının dişilere göre çok daha fazla olmasını X kromozomundaki mutasyonla ilişkilendiriyor. Erkek kedilerde tek bir X kromozomu bulunduğu için mutasyonun bir kopyası bile kızıl tüylerin oluşması için yeterli oluyor. Dişi kedilerde ise iki X kromozomu yer alıyor ve tam anlamıyla kızıl renkte olmaları için mutasyonun her iki kromozomda da bulunması gerekiyor. Eğer yalnızca bir kopya varsa, dişi kedilerde kaplumbağa veya kaliko olarak bilinen turuncu-siyah mozaik desenler oluşuyor. Bu genetik özellik, kızıl kedilerin tarih boyunca neden çoğunlukla erkek olarak gözlemlendiğini açıklıyor. 12. yüzyıldan kalma Orta Çağ tablolarında bile bu farklı desenlere sahip kediler resmedilmişti.

Uzmanlar, tüy rengi genetiğinin hem evcil hayvanların evrimi hem de genetik biliminin insanlara anlatılması açısından önemli bir araç sunduğunu belirtiyor. Kızıl kedilerdeki bu moleküler değişiklik, hem tarihsel hem de bilimsel olarak dikkat çekmeye devam ediyor. Araştırmanın sonuçları, genetik çeşitliliğin ve insan etkisinin tüy rengi gibi özelliklerin ortaya çıkmasında ne kadar etkili olabileceğini gösteriyor.

Etiketler:

kızıl kedi genetik Stanford X kromozomu tüy rengi