Alzheimer kan testiyle ilgili yeni bulgular! hastalığın başlangıç yaşı tahmin edilebilecek mi?

ABD'de gerçekleştirilen kapsamlı bir bilimsel araştırmada, Alzheimer hastalığının başlangıç yaşını öngörebilen kan testleriyle ilgili dikkat çekici bulgular elde edildi. Araştırmada, hastalığın belirtileri ortaya çıkmadan yıllar önce, kandaki belirli proteinlerin ölçülmesiyle bireylerin hangi yaşta Alzheimer riskiyle karşı karşıya kalabileceği tahmin edilmeye çalışıldı. Ancak uzmanlar, bu testlerin doğruluğu ve güvenilirliği konusunda hâlâ önemli soru işaretleri bulunduğunu ve sağlıklı kişilerde yaygın kullanım için erken olduğunu belirtti.

Alzheimer kan testlerinde umut veren gelişmeler

Son yıllarda Alzheimer hastalığının teşhisinde önemli ilerlemeler kaydedildi. Özellikle kan testiyle hastalığın biyolojik izlerinin tespit edilebilmesi, erken teşhis ve müdahale açısından büyük bir potansiyel taşıyor. Araştırmada, 62 ila 78 yaşları arasında, bilişsel olarak sağlıklı 600'den fazla kişi incelendi. Katılımcıların kanında, Alzheimer hastalığıyla yakından ilişkili olan p-tau217 adlı proteinin düzeyi ölçüldü. Araştırmacılar, bu protein seviyelerine dayalı olarak geliştirdikleri bir model sayesinde, hastalığın belirtilerinin ortaya çıkacağı yaş hakkında üç ila dört yıllık bir belirsizlik payıyla tahminlerde bulunabildiklerini açıkladı.

Çalışmanın ortak yazarlarından Dr. Suzanne Schindler, elde edilen sonuçların özellikle belirtilerin hangi yaşta başlayabileceğini öngörme açısından yenilikçi olduğunu vurguladı. Schindler, "Örneğin, 60 yaşında pozitif bir kan testiniz varsa, semptomların ortaya çıkması 20 yıl sürebilir. Ancak 80 yaşında pozitif bir sonuç alınırsa, bu süre 10 yıla kadar düşebiliyor" ifadelerini kullandı. Bu bulgular, Alzheimer hastalığının ilerleyişinin kişisel risk faktörlerine ve yaşa göre değişebileceğini bir kez daha ortaya koydu.

Testlerin sınırlamaları ve uzman görüşleri

Her ne kadar Alzheimer kan testleri umut vaat etse de, uzmanlar bu testlerin henüz sağlıklı bireylerde yaygın olarak kullanılmasının uygun olmadığını ifade ediyor. Vanderbilt Üniversitesi Tıp Merkezi'nden klinik nöropsikolog Dr. Corey Bolton, "Bu testler cesaret verici sonuçlar sunsa da, bireysel hastalar için kesin klinik fayda sağlamaktan uzak" değerlendirmesinde bulundu. Bolton, Alzheimer hastalığının kişiden kişiye değişen çok sayıda risk ve direnç faktörüne bağlı olarak karmaşık bir seyir izlediğini, bu nedenle testlerin tahminlerinde hata payının yüksek olabileceğini belirtti.

Los Angeles Cedars-Sinai Tıp Merkezi'nden Dr. Zaldy Tan ise, kan testlerinin üç ila dört yıllık hata payının özellikle emeklilik planlaması veya finansal kararlar gibi önemli yaşam tercihleri için yeterince kesin olmadığını söyledi. Ayrıca, kronik böbrek hastalığı ve obezite gibi başka sağlık sorunlarının da kandaki protein seviyelerini etkileyerek yanlış pozitif ya da yanlış negatif sonuçlara yol açabileceği vurgulandı. Dr. Bolton, çalışmada bu tür etkenlerin sınırlandırılmasına özen gösterildiğini, ancak farklı topluluklarda testlerin nasıl sonuç vereceği konusunda hâlâ yanıtlanmamış sorular bulunduğunu ekledi.

Erken teşhisin önemi ve tedaviye etkisi

Alzheimer hastalığı, dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen ve henüz kesin bir tedavisi bulunmayan nörodejeneratif bir hastalık olarak biliniyor. ABD'de yedi milyondan fazla kişinin Alzheimer ile yaşadığı tahmin ediliyor. Hastalığın beyinde amiloid plakları ve tau protein düğümleri birikimiyle ilerlediği, bu biyolojik değişimlerin ise hafıza kaybı ve kafa karışıklığı gibi belirtiler ortaya çıkmadan on yıl veya daha uzun süre önce başladığı biliniyor.