Alzheimer hasarı geri döndürülebilir mi?

ABD merkezli Gladstone Sinirsel Hastalıklar Enstitüsü, Alzheimer hastalığı riskini artıran APOE4 gen varyantı üzerinde gerçekleştirdiği güncel bir çalışmada, bu genin beyindeki nöron aktivitesini semptomlar ortaya çıkmadan yıllar önce değiştirdiğini tespit etti. Araştırma, genç yaşlarda APOE4 genine sahip farelerin, özellikle hafıza merkezi olan hipokampüs bölgelerinde, nöronlarının hem daha küçük hem de daha hiperaktif olduğunu gösterdi. Bulgular, Alzheimer hastalığı riskinin genetik temellerine dair önemli ipuçları sunarken, hastalığın ilerlemesinde Nell2 adlı bir proteinin de belirleyici rol oynadığını ortaya koydu.

Gladstone Enstitüsü: APOE4 gen varyantı beyin devrelerini erken dönemde etkiliyor

Araştırmayı yürüten ekip, APOE4 geninin taşıyıcılarında, hastalığın klasik belirtileri olan hafıza kaybı ve bilişsel gerileme başlamadan çok önce, beyin devrelerinde temel değişiklikler meydana geldiğini belirledi. Özellikle hipokampüs bölgesinde gözlenen nöron küçülmesi ve hiperaktivite, Alzheimer hastalığının ilerleyişinde kritik bir basamak olarak öne çıktı. Çalışmanın kıdemli yazarı nörobilimci Misha Zilberter, bu araştırmanın farklı yaş gruplarındaki nöron işlevini doğrudan inceleyen ilk çalışma olduğuna dikkat çekti. Zilberter, genç farelerde öğrenme ve hafıza becerilerinin korunmasına rağmen, beyin devrelerinde tespit edilen değişikliklerin ileride gelişecek bilişsel kayıpları öngördüğünü vurguladı. Bu bulgular, insanlarda yapılan beyin görüntüleme çalışmalarında gözlenen hipokampüs hiperaktivitesiyle de örtüşüyor ve APOE4 geninin etkilerini daha detaylı şekilde anlamak için önemli bir temel oluşturuyor.

Nell2 proteini Alzheimer tedavisinde umut oldu

Çalışmada öne çıkan bir diğer önemli bulgu ise Nell2 adlı proteinin rolü oldu. Araştırmacılar, APOE4 taşıyıcısı farelerin nöronlarında yüksek düzeyde Nell2 proteini bulunduğunu ve bunun, beyin yaşlanmasını hızlandıran bir mekanizmanın anahtarı olabileceğini ortaya koydu. Ekip, Nell2 üretimini azaltmaya yönelik müdahaleler gerçekleştirdiğinde, nöronların normal boyutlarına döndüğünü ve ateşleme aktivitelerinin düzene girdiğini gözlemledi. Bu gelişme, Alzheimer hastalığında hasarın geri döndürülebileceğini göstererek, tedaviye yönelik yeni bir umut kapısı araladı. Gladstone Enstitüsü'nden nörobilimci Yadong Huang, Nell2 seviyesinin düşürülmesiyle yetişkin farelerde hastalık belirtilerini tersine çevirdiklerini belirtti ve bu durumun, hasarın geri döndürülemez olmadığını kanıtladığını söyledi. Ayrıca, Alzheimer hastalarının beyinlerinde daha önce yüksek seviyelerde Nell2 proteini tespit edilmesine rağmen, bu proteinin ilk kez APOE4 ile ilişkili olduğu vurgulandı.