Yapay zeka şirketleri telif hakkı ihlali iddiasıyla karşı karşıya

Yapay zeka endüstrisinin temelini sarsabilecek yeni bir araştırma sonucu ortaya çıktı. Google, Meta, Anthropic ve OpenAI gibi dünyanın en büyük yapay zeka şirketleri, yıllardır büyük dil modellerinin telif hakkıyla korunan eserleri doğrudan depolamadıklarını, bunun yerine insan beyninin öğrenme şekline benzer biçimde eğitim verilerinden bilgi edindiğini savunuyordu. Ancak Stanford ve Yale üniversitelerinden araştırmacılar tarafından gerçekleştirilen yeni çalışma, bu savunmanın ne kadar zayıf olduğunu ortaya koymaktadır.

Araştırmanın ortaya koyduğu bulgular

Araştırmacılar, OpenAI'nin GPT-4.1 modeli, Google'ın Gemini 2.5 Pro'su, xAI'nin Grok 3'ü ve Anthropic'in Claude 3.7 Sonnet'i dahil olmak üzere dört önde gelen yapay zeka modelini incelediler. Çalışmanın en şaşırtıcı bulgusu, bu modellerin popüler ve telif hakkıyla korunan eserlerden uzun alıntıları inanılmaz bir doğruluk derecesiyle yeniden üretebilmesidir. Claude modeli, tüm kitapları neredeyse kelimesi kelimesine yüzde 95,8 doğruluk oranıyla çıktı alabilmektedir. Google'ın Gemini modeli, J.K. Rowling'in ünlü eseri olan "Harry Potter ve Felsefe Taşı" romanını yüzde 76,8 doğrulukla yeniden üretirken, Claude, George Orwell'in "1984" adlı eserini orijinal referans materyale kıyasla yüzde 94'ten yüksek bir doğrulukla tekrar oluşturabilmiştir. Bu sonuçlar, yapay zeka modellerinin sadece eğitim verilerinden "öğrenmediğini", aksine bu verileri aslında hafızalarında sakladığını güçlü biçimde göstermektedir.

Telif hakkı yasası ve yapay zeka

Telif hakkı, orijinal eserleri ve yaratıcılarını korumak için tasarlanmış bir fikri mülkiyet hukuku biçimidir. 1976 ABD Telif Hakkı Yasası uyarınca, bir telif hakkı sahibi eseri çoğaltma, uyarlama, dağıtma, kamuya açık olarak icra etme ve kamuya açık olarak sergileme konusunda münhasır haklara sahiptir. Ancak, "adil kullanım" doktrini, başkalarının telif hakkıyla korunan materyalleri eleştiri, gazetecilik ve araştırma gibi amaçlarla kullanabileceğini belirtir. Yapay zeka endüstrisi, mahkemede ihlal suçlamalarına karşı bu "adil kullanım" savunmasını kullanmıştır. OpenAI CEO'su Sam Altman, endüstrinin modellerini eğitmek için telif hakkıyla korunan verileri özgürce kullanmasına izin verilmezse bunun "bittiğini" söyleyecek kadar ileri gitmiştir. Bu açıklama, yapay zeka şirketlerinin telif hakkıyla korunan içeriğe ne kadar bağımlı olduğunu açıkça göstermektedir.

Yazarlar ve sanatçılar tarafından yükselen tepki

Hak sahipleri, yazarlar, gazeteciler ve sanatçılar uzun süredir yapay zeka şirketlerini modellerini korsan ve telif hakkıyla korunan eserler üzerinde eğitmekle suçlamaktadırlar. Bu şirketler, yaratıcıları hiçbir zaman adil bir şekilde ücretlendirmeden bu eserleri kullanarak para kazanmaktadırlar. Bu durum, yıllardır süren yasal bir savaşa yol açmış ve halihazırda yüksek profilli anlaşmalara neden olmuştur. Telif hakkı davalarında yapay zeka şirketlerini temsil etmiş Stanford hukuk profesörü Mark Lemley bile, bir yapay zeka modelinin bir kitabın kopyasını içerip içermediğinden veya talebe yanıt olarak anında yeniden üretip üretemeyeceğinden emin olmadığını itiraf etmiştir. Bu belirsizlik, hukuki alanın ne kadar karmaşık hale geldiğini göstermektedir.