ANASAYFA
TV PROGRAMLARI
PROGRAMLAR
YAYIN AKIŞI
CANLI YAYIN
24 RADYO
REKLAM
İLETİŞİM VE KÜNYE

Yapay zeka neden bilerek hafızasını siliyor?

Innsbruck Üniversitesi araştırmacıları, çevreyle aktif etkileşen yapay zekâ sistemlerinde geçmiş eylemleri hatırlamanın tahmin doğruluğunu artırsa da enerji maliyeti oluşturduğunu belirledi. Bulgular, en verimli stratejinin bazı bilgileri unutmak olabileceğini gösteriyor.

Büşra Mutlu Çevik - | Son Güncelleme Tarihi:
Yapay zeka neden bilerek hafızasını siliyor?

Innsbruck Üniversitesi'nden Lukas Fiederer, Hans Briegel ve çalışma arkadaşları, yapay zekâ sistemlerinin neden bazı durumlarda kendi eylemlerine ilişkin bilgileri unutmasının daha verimli olabileceğini ortaya koydu. Araştırmaya göre maksimum enerji verimliliği için sistemlerin mevcut tüm bilgileri saklaması gerekmiyor.

Bilim insanları, yalnızca dışarıdan bilgi almakla kalmayıp çevreyi bağımsız biçimde etkileyen sistemlerin enerji maliyetlerini incelemek için matematiksel bir model geliştirdi. Robotlar, satranç programları ve sohbet botları da bu tür sistemlere örnek oluşturuyor. Bu sistemlerin aldığı kararlar, ileride hangi verilerin kendilerine ulaşacağını belirliyor.

Hatırlamak tahminleri iyileştiriyor ancak enerji tüketiyor

Araştırma, geçmiş eylemlere ilişkin bilgileri saklamanın tahmin doğruluğunu artırdığını gösterdi. Ancak bilgilerin korunması aynı zamanda termodinamik maliyet oluşturuyor. Bazı koşullarda bu maliyet, daha doğru tahminlerin sağladığı faydayı aşabiliyor.

Bu nedenle çevreyle aktif etkileşen sistemler için en verimli strateji, tüm bilgileri korumak yerine seçici unutma olabiliyor. Sistemler bazı eylemlerini hatırlamayarak kullanılabilir enerjiyi artırabiliyor.

Aktif sistemlerde önceki sonuçlar geçerli olmayabiliyor

Yeni sonuçlar, önceden belirlenmiş bir sinyal dizisini işleyen sistemlerle ilgili 2018 tarihli araştırmanın bulgularından ayrılıyor. Söz konusu çalışmada, enerjiyi en verimli kullanan modeller gelen bilgileri en iyi tahmin eden sistemlerdi.

Ancak sistem çevreyle aktif biçimde etkileşime girdiğinde bu düzenlilik her zaman geçerli olmuyor. Sistemin kararları gelecekte karşılaşacağı verileri değiştirdiği için geçmiş eylemleri hatırlamanın enerji maliyeti daha belirleyici hâle geliyor.

Bilgi silmenin fiziksel bir enerji bedeli var

Bu tür süreçlerin fiziksel temelini 1961 yılında Rolf Landauer açıklamıştı. Landauer, bilginin silinmesinin kaçınılmaz biçimde ısı açığa çıkarmasıyla bağlantılı olduğunu ve bu işlemin asgari bir enerji bedeli bulunduğunu ortaya koydu. Bu sınırın deneysel doğrulaması 2012 yılında elde edildi.

Çalışmanın yazarları, sonuçların gerçek bilgisayarlar üzerinde yapılan deneylere değil, teorik hesaplamalara dayandığını vurguluyor. Buna rağmen araştırma, akıllı sistemlerin enerji verimliliğinde ulaşabilecekleri sınıra yaklaşabilmesi için hatırlama ve unutma arasında denge kurmaları gerekebileceğini gösteriyor.

Kapat

HABERİN DEVAMI


Etiketler:
yapay zekâ enerji verimliliği bilgi silme termodinamik Innsbruck Üniversitesi Landauer ilkesi