Yapay zeka neden bilerek hafızasını siliyor?
Innsbruck Üniversitesi araştırmacıları, çevreyle aktif etkileşen yapay zekâ sistemlerinde geçmiş eylemleri hatırlamanın tahmin doğruluğunu artırsa da enerji maliyeti oluşturduğunu belirledi. Bulgular, en verimli stratejinin bazı bilgileri unutmak olabileceğini gösteriyor.

Innsbruck Üniversitesi'nden Lukas Fiederer, Hans Briegel ve çalışma arkadaşları, yapay zekâ sistemlerinin neden bazı durumlarda kendi eylemlerine ilişkin bilgileri unutmasının daha verimli olabileceğini ortaya koydu. Araştırmaya göre maksimum enerji verimliliği için sistemlerin mevcut tüm bilgileri saklaması gerekmiyor.
Bilim insanları, yalnızca dışarıdan bilgi almakla kalmayıp çevreyi bağımsız biçimde etkileyen sistemlerin enerji maliyetlerini incelemek için matematiksel bir model geliştirdi. Robotlar, satranç programları ve sohbet botları da bu tür sistemlere örnek oluşturuyor. Bu sistemlerin aldığı kararlar, ileride hangi verilerin kendilerine ulaşacağını belirliyor.
Hatırlamak tahminleri iyileştiriyor ancak enerji tüketiyor
Araştırma, geçmiş eylemlere ilişkin bilgileri saklamanın tahmin doğruluğunu artırdığını gösterdi. Ancak bilgilerin korunması aynı zamanda termodinamik maliyet oluşturuyor. Bazı koşullarda bu maliyet, daha doğru tahminlerin sağladığı faydayı aşabiliyor.
Bu nedenle çevreyle aktif etkileşen sistemler için en verimli strateji, tüm bilgileri korumak yerine seçici unutma olabiliyor. Sistemler bazı eylemlerini hatırlamayarak kullanılabilir enerjiyi artırabiliyor.
Aktif sistemlerde önceki sonuçlar geçerli olmayabiliyor
Yeni sonuçlar, önceden belirlenmiş bir sinyal dizisini işleyen sistemlerle ilgili 2018 tarihli araştırmanın bulgularından ayrılıyor. Söz konusu çalışmada, enerjiyi en verimli kullanan modeller gelen bilgileri en iyi tahmin eden sistemlerdi.
Ancak sistem çevreyle aktif biçimde etkileşime girdiğinde bu düzenlilik her zaman geçerli olmuyor. Sistemin kararları gelecekte karşılaşacağı verileri değiştirdiği için geçmiş eylemleri hatırlamanın enerji maliyeti daha belirleyici hâle geliyor.
Bilgi silmenin fiziksel bir enerji bedeli var
Bu tür süreçlerin fiziksel temelini 1961 yılında Rolf Landauer açıklamıştı. Landauer, bilginin silinmesinin kaçınılmaz biçimde ısı açığa çıkarmasıyla bağlantılı olduğunu ve bu işlemin asgari bir enerji bedeli bulunduğunu ortaya koydu. Bu sınırın deneysel doğrulaması 2012 yılında elde edildi.
Çalışmanın yazarları, sonuçların gerçek bilgisayarlar üzerinde yapılan deneylere değil, teorik hesaplamalara dayandığını vurguluyor. Buna rağmen araştırma, akıllı sistemlerin enerji verimliliğinde ulaşabilecekleri sınıra yaklaşabilmesi için hatırlama ve unutma arasında denge kurmaları gerekebileceğini gösteriyor.
- Popüler Haberler -
Google ve Apple'a 47,5 milyon dolarlık ceza! Güney Kore'den teknoloji devlerine yaptırım
Türkiye'nin Ay'a ilk teması için hedef 2027
Gerçekçi silikon derili insansı robotlar tanıtıldı! Fiyatı 59.950 dolara kadar çıkıyor
Apple iMac M6 ve MacBook Pro M6 tanıtıldı! İşte özellikleri ve fiyatları
Google'ın yeni yapay zekâsı insanları simüle ediyor! Hareket, mimik ve ses bir arada
HAVELSAN, TURNAs-2026 Tatbikatı'nda insansız sistemlerin müşterek harekat gücünü sergiledi



