Yapay zeka destekli ilk beyin ameliyatında tümör başarıyla çıkarıldı

Londra Üniversitesi Hastanesi'nde gerçekleştirilen ve tıp dünyasında bir dönüm noktası olarak değerlendirilen operasyonda, iki çocuk babası Rhys Hibbert'in hipofiz tümörü, canlı yapay zeka desteğiyle başarıyla çıkarıldı. İngiltere'nin Bedfordshire bölgesinde yaşayan 48 yaşındaki müşteri hizmetleri yöneticisi Hibbert, görme yetisini kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldıktan sonra, cerrahların önerisiyle bu yenilikçi cerrahi yöntemi kabul etti. Ameliyat sırasında kullanılan yapay zeka aracı, video akışını analiz ederek cerrahlara beynin kritik damar ve sinirlerinden nasıl kaçınılacağı konusunda anlık tavsiyeler sundu. Böylece tümör, en güvenli biçimde çıkarıldı ve hasta kısa sürede sağlığına kavuştu.

Yapay zeka cerrahlara gerçek zamanlı rehberlik sağladı

Operasyonun en dikkat çekici yönü, yapay zeka teknolojisinin ameliyat sırasında aktif olarak kullanılması oldu. Cerrahlar, burun yoluyla kafatasının tabanına yerleştirilen endoskop sayesinde, tümörün konumunu ve çevresindeki hayati damar ile sinirleri görselleştirdi. Yapay zeka aracı ise, canlı video görüntülerini analiz ederek cerrahi aletlerin hareketlerini takip etti ve riskli bölgeleri işaretledi. Bu sayede, cerrahlar özellikle karotis arterleri ve optik sinirler gibi hayati yapılar etrafında daha güvenli bir yol izleyebildi. Araştırmacılar, bu sistemin yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatı videosu üzerinden eğitildiğini ve her bir vakada damar ile sinirlerin konumunu hassas şekilde öğrenerek cerrahlara adeta ikinci bir uzman gözüyle destek verdiğini belirtti. Londra Üniversitesi Hastanesi'nde ilk kez uygulanan bu yöntem, cerrahi komplikasyon riskini önemli ölçüde azalttı ve hastanın tümörünün tamamen çıkarılmasını sağladı.

Rhys Hibbert: 'Yapay zeka bana hayatımı geri verdi'

Rhys Hibbert, operasyon öncesinde yaşadığı sağlık sorunlarını ve psikolojik baskıyı açık sözlülükle anlattı. Hipofiz bezindeki 11 milimetrelik tümör, optik sinirlerine baskı yapmaya başladığında çevresel görüşü daraldı, sık sık baş dönmesi ve aşırı yorgunluk hissetmeye başladı. Günlük yaşamı olumsuz etkilenen Hibbert, ameliyatı kabul etmeden önce eşyaların üzerine takılmaya ve basit işleri yapmakta zorlanmaya başladı. Cerrahların, yapay zeka destekli operasyonu denemek için ilk aday olarak kendisine başvurduğunu söyleyen Hibbert, "Tıp ancak hastalar araştırmaya ve yeniliğe açık olduğunda ilerleyebilir" ifadelerini kullandı. Operasyonun ardından görme yetisinin hızla iyileştiğini belirten Hibbert, "Ameliyattan sonra gözlerimi açtığımda, uzun zamandır hissetmediğim kadar net gördüm. Enerjim geri geldi ve tüm yan etkiler ortadan kalktı. Bu operasyon bana hayatımı geri verdi" dedi.

Uzmanlar: 'Yapay zeka cerrahide ikinci bir uzman gibi çalışıyor'

Operasyonu gerçekleştiren Prof. Hani Marcus ve ekibi, yapay zeka teknolojisinin cerrahlara sunduğu katkının altını çizdi. Prof. Marcus, sistemin yüzlerce gerçek ameliyat videosu üzerinde eğitildiğini ve çoğu cerrahın kariyeri boyunca karşılaşacağından çok daha fazla vaka tecrübesine sahip olduğunu vurguladı. Yapay zeka, ameliyat sırasında gerçek zamanlı çalışarak, riskli damar ve sinir bölgelerini işaretliyor, cerrahlara anlık önerilerde bulunuyor. Ancak uzmanlar, nihai kararın her zaman cerrahlara ait olduğunu ve yapay zekanın yalnızca destekleyici bir rol üstlendiğini özellikle belirtti. Uzun vadede, bu teknolojinin cerrahlar için adeta bir ChatGPT gibi çalışarak, ihtiyaç duyduklarında ikinci bir uzman görüşü sunması hedefleniyor. Ulusal Sağlık ve Bakım Araştırmaları Enstitüsü ile Google tarafından desteklenen bu proje, cerrahi güvenliği artırma ve komplikasyon oranlarını azaltma yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.