Yalan dedektörünü kandırmak mümkün mü? Bilim dünyası ikiye bölündü

ABD'de yalan dedektörü olarak bilinen poligraf testlerinin doğruluğu, son yıllarda ciddi şekilde sorgulanıyor. Özellikle George Maschke'nin 1994 yılında FBI'ya yaptığı başvuru sırasında poligraf testini geçememesi, tartışmaları alevlendirdi. Maschke, 11 yıl boyunca gizli bilgilere erişim izni bulunan bir isimdi ve testte başarısız olmasının ardından cihazın güvenilirliğini sorgulayan bir web sitesi kurdu. Poligraf, kişinin nabzı, kan basıncı, solunumu ve cilt elektriksel iletkenliğini ölçerek yalanı tespit etmeye çalışıyor. Ancak cihazın sadece yalanların yüzde 75'ini, gerçeklerin ise yüzde 57'sini doğru biçimde saptayabildiği ortaya çıktı.

George Maschke: 'Yalan dedektörü yoktur' uyarısı

George Maschke, poligraf testlerinin güvenilir olmadığını ve yalan dedektörü olarak adlandırılan bu cihazların aslında insanları yanıltabileceğini belirtti. Maschke'ye göre, poligraf testiyle ilgili yapılan girişimler, hükümetin güvenliğini tehdit ediyor ve casusların sızmasına yol açabiliyor. Maschke, yalan dedektörü kavramının bilimsel olarak desteklenmediğini ve bu cihazların kullanımının ciddi riskler taşıdığını vurguladı. Özellikle devlet kurumlarının poligraf testlerine güvenerek personel seçimi yapmasının, ulusal güvenlik açısından tehlikeli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

Poligraf testlerinde casusluk ve alternatif yöntemler

Poligraf testlerinin yüksek hata payı, özellikle casusluk vakalarında öne çıkıyor. Tanınmış bir casusun, yabancı istihbaratın önerileriyle sakin kalarak poligraf testinden iki kez geçtiği biliniyor. Bu durum, yalan dedektörü uygulamalarının ne kadar yanıltıcı olabileceğini gözler önüne serdi. Alternatif olarak göz hareketlerini izleyen ve beyin sinyallerini ölçen yeni yöntemler geliştirilse de, yalan söylerken oluşan beyin aktiviteleriyle diğer durumlar arasındaki farkı ayırt etmek oldukça güç. Araştırmacılar, yalanın evrensel bir biyolojik sinyalinin olup olmadığı konusunda ise kesin bir sonuca ulaşamadı. Uzmanlar, yalan dedektörü kullanımının güvenlik açıklarına yol açabileceği konusunda uyarıyor.