Viasat'ın uzayda veri merkezi planı şaşırttı! Detaylar ortaya çıktı!

Viasat, uzayda konumlandırılan veri merkezlerinin hızla büyüyen pazarında doğrudan bir oyuncu olmayı planlamasa da, bu alandaki gelişmeleri yakından takip ediyor ve özellikle iletişim altyapısı sağlama noktasında önemli bir rol üstlenebileceğini düşünüyor. Şirketin CEO'su Mark Dankberg, firmanın üçüncü çeyrek finansal sonuçlarının açıklandığı toplantıda, uzay tabanlı hesaplama ve depolama sistemlerine ilgi duyan kuruluşlarla iş birliğine sıcak baktıklarını belirtti. Dankberg, uzayda veri işleme ve depolama kapasitesinin artan yapay zeka talepleriyle birlikte daha da önemli hale geldiğini vurguladı. Ayrıca, karasal veri merkezlerinin karşılaştığı enerji, soğutma ve izin gibi kısıtlamaların, yörüngedeki veri merkezlerine olan ilgiyi artırdığını ifade etti.

Uzayda veri merkezi yarışında yeni bir dönem

Son dönemde, SpaceX gibi büyük oyuncuların yörüngede veri merkezi kurma planları dikkat çekiyor. SpaceX, bir milyon uyduya kadar çıkabilecek bir yörünge veri merkezi takımı için ABD Federal İletişim Komisyonu'na başvuruda bulundu. Şirket, uzaydaki sürekli güneş enerjisinin uzun vadede Dünya'daki veri merkezlerine kıyasla daha düşük maliyetli hesaplama imkânı sunabileceğini savunuyor. Bu strateji, uzayda enerji üretiminin maliyet etkinliği ve verimliliği konularında yeni tartışmaları da beraberinde getiriyor. Dankberg ise, uzayda enerji üretiminin Dünya'daki alternatiflere göre gerçekten daha avantajlı olup olmadığının henüz netleşmediğini, bu alanda iki önemli teknik engelin bulunduğunu belirtti. Bunlardan ilki, uyduların yörüngede ne kadar verimli enerji üretebileceği; ikincisi ise, bu enerjiyle ortaya çıkan ısının ne kadar etkin şekilde dağıtılabileceği. Dankberg, bu teknik zorlukların aşılmasının, iletişim uydularının genel verimliliğini de artıracağını söyledi.

Teknik engeller ve sürdürülebilirlik kaygıları

Yörüngedeki veri merkezlerinin yaygınlaşmasının önündeki en büyük engellerden biri, bu tür sistemlerin gerektirdiği büyük kütle ve yüzey alanı. Dankberg, bu durumun sürdürülebilirlik ve uzay enkazı gibi riskleri de beraberinde getirdiğine dikkat çekti. Ayrıca, optik uzaydan yere iletişim teknolojisinin henüz gelişim aşamasında olduğunu ve büyük ölçekli yörüngedeki veri merkezlerinin hayata geçebilmesi için bu teknolojinin kritik öneme sahip olacağını vurguladı. Viasat, yörüngedeki veri merkezi pazarına nasıl katkı sağlayacağı konusunda detay vermekten kaçınırken, şirketin halihazırda üçüncü taraf uydu sistemleriyle uyumlu modemler ve optik uydu arası iletişim terminalleri geliştirdiği biliniyor. Bu ürünler, uzayda veri iletiminin güvenilir ve hızlı şekilde sağlanmasına yönelik önemli adımlar olarak öne çıkıyor.

Kısa vadeli büyüme ve ViaSat-3 programı

Viasat, kısa vadede büyümesini, yeni nesil ViaSat-3 jeostatik uydu programı ve doğrudan cihaza (D2D) bağlantı pazarındaki fırsatlarla desteklemeyi hedefliyor. Şirket, üç terabit sınıfı ViaSat-3 uydusunun ikincisinin Mayıs ayında hizmete girmesini planlıyor. Bu gelişme, Kasım'daki lansmanın ardından 2026 başında Amerika kıtasını kapsayacak şekilde genişlemeyi öngörüyor. Üçüncü ve Asya odaklı ViaSat-3'ün ise daha önce öngörülen tarihten birkaç ay sonra, 2026 yazının sonlarına doğru devreye alınması bekleniyor. İlk ViaSat-3 uydusu ise, 2023'teki fırlatmanın ardından yaşanan anten sorunları nedeniyle kapasitesinin %90'ından daha azıyla çalışıyor. Bu durum, şirketin kısa vadeli büyüme hedeflerinde bazı belirsizlikler yaratsa da, Viasat'ın teknolojik yatırımlarını sürdürdüğünü gösteriyor.

Uluslararası iş birlikleri ve D2D altyapı projeleri

Viasat, yalnızca kendi teknolojik gelişimleriyle değil, aynı zamanda uluslararası iş birlikleriyle de dikkat çekiyor. Ekim ayında, Birleşik Arap Emirlikleri'nin e& telekomünikasyon şirketi ile ABD'li Space42'nin ortak girişimi olan Equatys projesinde iş birliği yapma kararı alındı. Equatys, üç yıl içinde doğrudan cihaza (D2D) bağlantı için 100 megahertz'ten fazla uydu spektrumunu bir araya getirmeyi hedefliyor. Bu proje, paylaşımlı hücresel kule altyapısına dayalı çok kiracılı bir "uzay kulesi" stratejisiyle dağıtılacak. Dankberg, Viasat'ın Equatys projesiyle ilgili yakın zamanda yeni güncellemeler paylaşmasını beklediklerini, ancak SpaceX ve diğer rakiplerin D2D uydu bağlantısı alanındaki yatırımlarını artırırken, şirketin bu konuda daha fazla detay vermediğini belirtti.