Uzun ömür geninde devrim! İnsan ömrü için umut

Rochester Üniversitesi'nde görevli bilim insanları, çıplak köstebek ratından elde edilen bir uzun ömür genini farelere aktararak, hayvanların yaşam süresini ve sağlık durumunu olumlu yönde değiştirdi. Araştırma ekibi, 2023 yılında Nature dergisinde yayımlanan çalışmalarında, gen aktarımı sayesinde farelerin ortalama ömrünün yaklaşık yüzde 4,4 oranında arttığını ve yaşlanmaya bağlı sağlık sorunlarında belirgin bir azalma yaşandığını duyurdu. Elde edilen bulgular, uzun ömürlü hayvanlarda gelişen benzersiz biyolojik mekanizmaların, diğer memelilere de aktarılabileceğini gösteriyor. Bu gelişme, insan ömrünü uzatmaya yönelik bilimsel çalışmalarda yeni bir dönemi başlatma potansiyeline sahip.

Vera Gorbunova: 'Uzun ömür mekanizmaları başka türlere taşınabilir'

Rochester Üniversitesi'nde biyoloji ve tıp profesörü olarak görev yapan Vera Gorbunova, araştırmanın uzun ömür mekanizmalarının taşınabilirliğine ilişkin önemli bir kanıt sunduğunu belirtti. Gorbunova, çıplak köstebek ratının hücre dışı matrisinde bulunan yüksek moleküler ağırlıklı hyaluronan (HMM-HA) sayesinde, kanser ve yaşlanmaya bağlı birçok hastalığa direnç gösterdiğini vurguladı. Ekip, çıplak köstebek ratından alınan hyaluronan sentaz 2 (HAS2) genini farelere ekleyerek, bu hayvanların dokularında iltihaplanmanın azaldığını ve yaşlanmanın getirdiği olumsuzlukların hafiflediğini gözlemledi. Bilim insanları, HMM-HA'nın sadece dokuları korumakla kalmadığını, aynı zamanda inflamasyonun önüne geçerek genel sağlık üzerinde koruyucu bir etki yarattığını açıkladı. Bu bulgu, uzun ömür genlerinin farklı türler arasında transferinin sağlık alanında devrim yaratabileceğine işaret ediyor.

Çıplak köstebek ratı geni ile farelerde kanser direnci ve sağlıklı yaşlanma

Araştırma kapsamında, çıplak köstebek ratı versiyonu HAS2 geninin farelere aktarılmasıyla, hayvanların hem spontan tümörlere hem de kimyasal olarak indüklenen cilt kanserine karşı daha dirençli hale geldiği tespit edildi. Ayrıca, yaş ilerledikçe ortaya çıkan kronik iltihaplanma ve bağırsak bariyerinin bozulması gibi sorunlarda da iyileşme gözlendi. Araştırmacılar, yüksek moleküler ağırlıklı hyaluronanın sadece miktarının değil, aynı zamanda parçalanma hızının da önemli olduğunu belirtti. Çıplak köstebek ratlarının hyaluronan üretimini yavaşlatan genetik özellikleri sayesinde, bu molekülün uzun süre dokularda kaldığı ve yaşlanmaya karşı koruyucu rol oynadığı saptandı. Bu durum, uzun ömür geninin hem kanser gelişimini baskılaması hem de dokuların sağlıklı kalmasını desteklemesi açısından büyük önem taşıyor.