Suudi Arabistan'ın Neom projesinde şaşırtan dönüş! Mega şehirden veri merkezine

Suudi Arabistan'ın çöl ortasında başlattığı ve dünya çapında büyük yankı uyandıran Neom projesi, planlanan insan merkezli mega şehir vizyonundan uzaklaşarak veri merkezi ve yapay zekâ yatırımlarına odaklanmaya başladı. Veliaht Prens Mohammed bin Salman'ın öncülüğünde hayata geçirilen bu devasa girişim, başlangıçta sürdürülebilirlik ve yenilikçilik vaatleriyle dikkat çekmişti. Ancak son gelişmeler, projenin ölçeğinde ciddi bir küçülmeye gidileceğini ve Neom'un, insanlara yönelik bir yaşam alanı olmaktan çok, Suudi Arabistan'ı dijital teknolojilerde öne çıkaracak bir veri merkezi üssüne dönüşebileceğini gösteriyor.

İddialı şehir projesinden veri merkezi üssüne dönüş

Neom'un en çok konuşulan ayağı olan The Line, ilk olarak 170 kilometre uzunluğunda ve 500 metre yüksekliğinde, tamamen kapalı bir şehir olarak tasarlanmıştı. Bu sıra dışı yapı, dokuz milyon insana ev sahipliği yapmayı ve şehir içi ulaşımı yalnızca 20 dakikaya indirmeyi hedefliyordu. Ancak projenin hayata geçirilmesi sırasında karşılaşılan teknik zorluklar, maliyet artışları ve lojistik engeller, planların yeniden gözden geçirilmesine yol açtı. Son olarak, projenin boyutunun ilk tasarıma göre "çok daha küçük" olacağı ve insan yaşamına dayalı bir şehirden ziyade, yapay zekâ ve veri merkezi yatırımlarının ön plana çıkacağı bildirildi. Bu değişim, Suudi Arabistan'ın dijital dönüşüm hedefleriyle uyumlu bir strateji olarak değerlendiriliyor.

İnsan hakları ve toplumsal etkiler tartışılıyor

Neom projesinin hayata geçirilmesi sürecinde yaşananlar, uluslararası kamuoyunda ciddi tartışmalara yol açtı. Proje alanında yaşayan yerel halkın zorla tahliye edilmesi ve tahliyeye direnen bazı kişilerin idam edilmesi, insan hakları örgütlerinin tepkisini çekti. Ayrıca, inşaatta çalışan göçmen işçilerin karşı karşıya kaldığı ağır çalışma koşulları ve yaşanan iş kazaları, projeye gölge düşürdü. İnsan hakları raporlarına göre, onlarca işçi hayatını kaybetti ve çok sayıda kişi ciddi şekilde yaralandı. Tüm bu gelişmeler, Neom'un başlangıçtaki insan odaklı şehir vizyonundan uzaklaşmasının toplumsal maliyetini gözler önüne seriyor.