Nörobilimde ameliyatsız devrim! Yüze verilen küçük elektrik darbeleri hafızayı güçlendiriyor

Belçika'da KU Leuven Üniversitesi öncülüğünde gerçekleştirilen bir araştırmada, yüz sinirine uygulanan kısa elektriksel darbelerin hafızayı güçlendirdiği tespit edildi. Araştırma kapsamında hem farelerde hem de insanlarda yapılan deneyler, yüz siniri üzerinden verilen kontrollü elektriksel uyarıların, beynin hafıza ile ilgili bölgesinde belirgin bir aktivite artışı sağladığını gösterdi. Özellikle yeni bilgilerin hatırlanmasında anlamlı bir gelişme kaydedildi. Bu bulgular, hafıza üzerinde etkili olabilecek yeni ve cerrahi olmayan yöntemlerin geliştirilmesi için umut verdi.

KU Leuven ekibi: Yüz sinirine elektriksel uyarı hafızayı güçlendirdi

KU Leuven Üniversitesi'nden Liyi Chen ve Myles McLaughlin liderliğindeki araştırma ekibi, yüz sinirine kısa aralıklarla uygulanan elektriksel darbelerin hafızayı olumlu etkilediğini ortaya koydu. Deneylerde, trigeminal sinir olarak bilinen ve yüzün duyusal bilgilerini beyne taşıyan sinir üzerinde çalışıldı. Bilim insanları, bu sinir aracılığıyla beyne gönderilen elektriksel darbelerin, beynin hafıza oluşumunda kritik rol oynayan hipokampus bölgesinde aktiviteyi artırdığını belirledi. Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri de, elektriksel darbelerin aralıklı olarak verilmesinin, kesintisiz akıma kıyasla çok daha az enerjiyle çok daha güçlü bir hafıza etkisi yaratması oldu. Ekip, bu yöntemin özellikle cerrahi müdahale gerektirmemesi nedeniyle, hafıza güçlendirme alanında önemli bir alternatif oluşturabileceğini düşünüyor.

Farelerde ve insanlarda yüz siniriyle hafıza testi: %20'den fazla artış

Çalışmanın ilk aşamasında fareler üzerinde yapılan testlerde, yüz sinirine uygulanan aralıklı elektriksel darbelerin hipokampustaki nöronlar arasındaki bağlantıları %20'nin üzerinde güçlendirdiği gözlemlendi. Araştırmacılar, bu etkinin 90 dakika boyunca devam ettiğini ve uyku sırasında gerçekleşen hafıza pekiştirme süreçlerine benzer bir etki yarattığını açıkladı. Deneylerde, kesintisiz elektrik akımına maruz bırakılan farelerde ise benzer bir hafıza artışı sağlanamadı; nöronlar kısa süreli bir aktivite gösterdikten sonra hızla eski haline döndü. Bilim insanları, aralıklı darbelerle sağlanan bu etkinin, beynin uyanıklık ve öğrenme merkezi olan locus coeruleus adlı bölgeden geçen kimyasal sinyallerle bağlantılı olduğunu belirtti. Bu merkezin geçici olarak devre dışı bırakılması, elektriksel uyarının hafıza üzerindeki etkisini ortadan kaldırdı.

İnsanlarda elektriksel uyarı: Hipokampus güçlü tepki verdi

Çalışmanın ikinci aşamasında, tedaviye dirençli epilepsi hastası dokuz kişinin beyinlerine önceden yerleştirilen sensörler kullanıldı. Hastaların yüzlerine yerleştirilen pedler aracılığıyla, aynı aralıklı elektriksel darbeler 20 dakika boyunca uygulandı. Ölçümler, hipokampusun diğer beyin bölgelerine kıyasla bu uyarıya çok daha güçlü yanıt verdiğini gösterdi. Her elektrik darbesinden yaklaşık üçte bir saniye sonra hipokampusta belirgin bir aktivite artışı kaydedildi. Bu bulgular, yüz siniri uyarısının insan beyninde de hafıza ile doğrudan ilişkili bölgeleri etkileyebildiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, bu yöntemin invaziv olmayan bir şekilde beyin aktivitesini yönlendirme potansiyeline sahip olduğunu vurguladı.