NASA'nın yeni teleskopu uzak gezegenleri incelemeye başladı

Pazar günü gerçekleştirilen bir uzay görevinde, SpaceX tarafından işletilen Falcon 9 roketi, NASA'nın en yeni gözlem aracı olan Pandora yörünge teleskopu'nu uzaya başarıyla taşıdı. Teleskopu, Güneş-senkron yörüngeye yerleştirilen bu cihaz, astronomik araştırmalarda yeni bir çağın kapısını açmaya hazırlanıyor. Pandora teleskopu, diğer yıldızların etrafında dönen ve exoplanet olarak bilinen uzak dünyaları gözlemlemek için özel olarak tasarlanmıştır.

Pandora teleskopu'nun benzersiz yetenekleri

Pandora teleskopu, James Webb Uzay Teleskopu kadar büyük veya pahalı olmasa da, sahip olduğu 17 inçlik lens sayesinde astronomik gözlemlerde devrim niteliğinde bir güç sunmaktadır. Bu teleskopu tasarlamaya yardımcı olan Arizona Üniversitesi'nden astronom Daniel Apai, Pandora teleskopu'nun yapacağı işi "bir engeli parçalamak" olarak tanımlamıştır. Teleskopu, küçük exoplanetleri ayrıntılı biçimde inceleme ve bu gezegenlerde yaşam arama yeteneğimizi sınırlayan veri gürültüsünü ortadan kaldırmaya yardımcı olacaktır. James Webb'in bile algılayamayacağı kadar uzak olan bireysel exoplanetlerden ipuçları toplamak, Pandora teleskopu'nun en önemli hedefidir. Bu özellik, astronomların on ya da yirmi yıl öncesinde düşünülemez olan bir başarıyı mümkün kılmaktadır.

Exoplanet araştırmasının zorlukları ve Pandora'nın çözümü

Exoplanetleri bulmak ve incelemek, astronomik araştırmaların en zor alanlarından biridir. Gece gökyüzüne baktığımızda milyonlarca yıldız görmek mümkün olsa da, ilk exoplanet ancak 1992 yılında doğrulanabilmiştir. Günümüze kadar astronomlar, diğer yıldızların etrafında sadece yaklaşık 6.000 gezegen keşfetmiş durumdadır. Bu sınırlı sayı, exoplanetlerin yansıttığı ışığın çok az olması ve yakındaki yıldızların güçlü ışığı tarafından bastırılması nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Uzak dünyaları gözlemlemek için, astronomlar bir gezegenin bizim perspektifimizden yıldızının önünden geçtiği anı araştırırlar. Transit olarak adlandırılan bu olay, yıldız ışığında fark edilebilir bir düşüş meydana getirir. Astronomlar, bu ışığı analiz ederek gezegenin atmosferindeki kimyasal bileşenleri ve diğer özelliklerini belirleyebilirler.

Pandora teleskopu'nun ortak araştırmacısı olan Apai, bu süreci bir kadeh şarabı bir mumun önünde tutmaya benzetmiştir. İçinden süzülen ışık, şarabın kalitesini ortaya çıkaran ince ayrıntıları gösterecektir. Aynı şekilde, gezegenlerin atmosferlerinden süzülen yıldız ışığını analiz ederek, astronomlar su buharı, hidrojen ve bulutlar için kanıt bulabilir. Hatta yaşam kanıtı arayabilirler. Ancak son yıllarda yapılan araştırmalar, bu yöntemin ciddi bir kusuru olabileceğini ortaya koymaktadır.