Dünyanın ilk yapay zeka bakanı! Arnavutluk'ta dijital devrim

Arnavutluk'ta yapay zeka destekli ilk bakan olarak görevlendirilen Diella, ülkenin Avrupa Birliği'ne üyelik yolunda şeffaflık ve yolsuzlukla mücadele çabalarının sembolü haline geldi. Ancak Diella'nın bağlı olduğu devlet ajansının üst düzey yöneticilerinin yolsuzluk iddialarıyla soruşturulması, bu dijital dönüşüm hamlesinin gölgesinde ciddi bir tartışma başlattı. Yapay zeka uygulamalarının kamu yönetiminde şeffaflık ve tarafsızlık getireceği beklentisi, Arnavutluk'ta siyasi ve etik açıdan yeni bir sınav anlamına geliyor.

Yapay zeka bakanı Diella ve dijital dönüşümün etkileri

Arnavutluk hükümeti, yapay zeka teknolojisinin kamu yönetimine entegrasyonu için Diella adlı avatarı hayata geçirdi. Geleneksel Arnavut kostümleriyle uluslararası platformlarda boy gösteren Diella, vatandaşlara çevrimiçi hizmetlere erişimde kolaylık sağlıyor ve bürokratik süreçleri hızlandırıyor. Yapay zeka bakanı Diella, özellikle kamu hizmetlerine başvurularda uzun bekleme sürelerini ve rüşvet riskini azaltmayı hedefliyor. Ayrıca, ilerleyen aşamalarda kamu ihalelerinin değerlendirilmesinde algoritmalar ve denetçiler eşliğinde daha objektif bir süreç sunması bekleniyor. Bu uygulama, Arnavutluk'un AB üyeliği için gerekli olan yolsuzlukla mücadelede önemli bir adım olarak görülüyor. Avrupa Birliği'nin son raporlarında, ülkede bazı ilerlemeler kaydedildiği belirtilse de, kamu alımlarında yolsuzluğun hâlâ yaygın olduğu vurgulanıyor.

Yolsuzluk soruşturması ve yapay zekanın gölgesindeki şüpheler

Diella projesini geliştiren Ulusal Bilgi Ajansı'nın müdürü ve yardımcısı, geçtiğimiz ay kamu ihalelerinde usulsüzlük yapmak ve başvuruları manipüle etmekle suçlanarak ev hapsine alındı. Henüz resmi bir suçlama yöneltilmemiş olsa da, bu gelişme Arnavutluk'ta yapay zeka ile şeffaflık sağlama iddiasına gölge düşürdü. Başbakan Edi Rama, konuyla ilgili olarak süreci takip edeceklerini ve yargılamadan kaçınmayacaklarını açıkladı. Uluslararası uzmanlar, yapay zekanın karar alma süreçlerinde verimlilik ve tarafsızlık sağladığını kabul etmekle birlikte, sistemin geliştiricilerine yönelik suçlamaların ardından Diella'nın gerçek etkisinin sorgulanmaya başlandığını belirtiyor. Uzman Andi Hoxhaj, soruşturmanın gizlenmemesinin yolsuzluk sorununu kabullenip çözmeye yönelik bir irade gösterdiğini ifade etti.