Dünya'dan 700 bin kat güçlü mıknatıs! Çin'den kritik teknoloji atağı

Çin'in başkenti Pekin'de bulunan Huairou Bilim Şehri'nde, Çinli bilim insanları 28 Ocak 2026 tarihinde dünya bilim tarihine geçen bir başarıya imza attı. Elektrik Mühendisliği Enstitüsü ve ortak ekiplerin liderliğinde geliştirilen süper iletken mıknatıs, merkezinde 35.6 tesla, yani yaklaşık 356,000 gauss manyetik alan gücüne ulaşarak yeni bir rekor kırdı. Bu değer, Dünya'nın yüzeyindeki doğal manyetik alanın tam 700,000 katı gücünde olmasıyla dikkat çekiyor. Sadece 35 milimetre açıklığa sahip bu cihaz, araştırmacıların hizmetine sunularak hem yerel hem de uluslararası bilim insanlarının deneylerine ev sahipliği yapıyor. Pekin'in merkezinden yaklaşık 37 mil uzaklıktaki bu tesis, 2022'den beri 11 farklı ülkeden ekipleri ağırlayarak küresel bilimsel işbirliğine öncülük ediyor.

Çinli bilim insanları: Süper iletken mıknatısla yeni araştırma ufukları

Süper iletken mıknatısın geliştirilmesinde kullanılan teknoloji, bilim dünyasında uzun süredir heyecan yaratıyor. Süper iletkenlik, belirli malzemelerin kritik sıcaklığın altına soğutulduğunda elektrik akımını enerji kaybı olmadan iletebilmesini sağlıyor. Bu özellik sayesinde, süper iletken mıknatıslar güçlü manyetik alanları uzun süre boyunca kararlı şekilde sürdürebiliyor ve ısıya dönüşen enerji kaybı minimuma iniyor. Huairou Bilim Şehri'nde kurulan Synergetic Extreme Condition User Facility'de test edilen bu mıknatıs, araştırmacıların uzun süreli ve hassas deneyler gerçekleştirmesine olanak tanıyor. Özellikle nükleer manyetik rezonans gibi ileri düzey analiz tekniklerinde, bu kadar güçlü ve stabil bir manyetik alanın sağlanması, moleküler yapıların daha detaylı incelenmesine ve yeni bilimsel keşiflerin önünü açıyor. Bilim insanları, bu mıknatısın sunduğu olanakların, deneylerin tekrarlanabilirliğini ve doğruluğunu artırarak bilimsel ilerlemeye büyük katkı sunacağını vurguluyor.

Huairou Bilim Şehri: Uluslararası araştırmacılara açık dev altyapı

Huairou Bilim Şehri'nde yer alan tesis, yalnızca Çinli bilim insanlarının değil, dünyanın dört bir yanından gelen araştırmacıların da kullanımına açık. Süper iletken mıknatıs, "kullanıcı mıknatısı" olarak tanımlanıyor ve onaylı ekipler, rekabetçi bir teklif süreciyle ücretsiz şekilde deney zamanına erişebiliyor. Bu sistem, tıpkı bir teleskopun gözlem saatleri gibi, topluluk temelli bir kaynak yönetimini mümkün kılıyor. Tesisin 2022'de faaliyete geçmesinden bu yana, 11 ülkeden araştırmacı ekipleri burada deneyler yürütme imkanı buldu. Mart 2026'da yapılan son duyuruda, her yıl iki başvuru penceresi açılarak, daha fazla uluslararası ekibin bu benzersiz altyapıdan yararlanmasına olanak tanınacağı belirtildi. Böylece, süper iletken mıknatısın sunduğu olanakların sadece rekor kırmakla sınırlı olmadığı, aynı zamanda küresel bilimsel işbirliğini güçlendirdiği vurgulanıyor.

35.6 tesla süper iletken mıknatıs: Teknolojik detaylar ve küresel yarış

Yeni geliştirilen süper iletken mıknatıs, merkezinde 35.6 tesla manyetik alan üretebiliyor ve bu değer, sıradan bir buzdolabı mıknatısının yaklaşık 3,560 katı, hastanelerde kullanılan MRI cihazlarının ise 12 ila 24 katı gücünde. Mıknatısın bu kadar yüksek manyetik alanı sürekli ve kararlı biçimde sürdürebilmesi, bilimsel deneyler için büyük bir avantaj sağlıyor. Cihaz, geleneksel süper iletken dış mıknatısın içine yerleştirilen yüksek sıcaklık süper iletken "insert" mıknatıs ile tasarlandı. Bu tasarımda, REBCO adı verilen şerit benzeri bir süper iletken malzeme tercih edildi. REBCO, daha önce kullanılan süper iletkenlere göre çok daha yüksek manyetik alanlarda çalışabilme kapasitesiyle öne çıkıyor. Böylece, mıknatısın temel manyetik alanı artırılarak nihai manyetik güç rekor seviyelere taşınıyor. Ayrıca, cihazın 200 saatten fazla, yani sekiz günden uzun süre boyunca maksimum alanını koruyabildiği belirtiliyor. Bu, araştırmacılara deneylerini tekrarlama, verileri uzun süreli ve detaylı biçimde toplama imkanı sunuyor. Fizik Enstitüsü'nden Luo Jianlin, bu süper iletken mıknatısın araştırma topluluğunun ihtiyaçlarını büyük ölçüde karşıladığını ve bilimsel keşiflerde sabrın önemini vurguladı.