ABD ve Çin, İspanya'daki yapay zeka deklarasyonunu neden imzalamadı?

İspanya'nın başkentinde gerçekleştirilen ve yapay zekanın askeri amaçlarla kullanımı üzerine odaklanan uluslararası zirvede, ABD ve Çin'in deklarasyonu imzalamayı reddetmesi, küresel güvenlik ve teknoloji politikaları açısından önemli bir gündem oluşturdu. Zirvede, askeri yapay zeka teknolojilerinin sorumlu ve denetimli şekilde kullanılmasını öngören bir deklarasyon hazırlanırken, dünyanın en büyük iki ekonomisinin bu belgeye imza atmaması, diğer katılımcı ülkeler arasında da çeşitli tartışmalara yol açtı.

Zirvede kimler imza attı, kimler çekimser kaldı?

İspanya'nın ev sahipliğinde düzenlenen bu önemli zirveye 85 ülke davet edildi. Ancak, askeri yapay zeka kullanımına ilişkin hazırlanan deklarasyon yalnızca 35 ülke tarafından imzalandı. İmzacı ülkeler arasında Kanada, Almanya, Fransa, Birleşik Krallık, Hollanda, Güney Kore ve Ukrayna gibi Batılı ve Asya'nın önde gelen devletleri yer aldı. Buna karşılık, ABD ve Çin gibi küresel güçlerin imza atmaması, deklarasyonun etkisini sınırladı. Katılımcı ülkeler, yapay zeka destekli askeri sistemlerde insan sorumluluğunun altını çizerken, komuta zincirlerinin netleştirilmesi ve ulusal denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi yönünde ortak görüş bildirdi. Ayrıca, askeri yapay zeka sistemlerinde görev alacak personelin risk değerlendirmesi, kapsamlı testler ve eğitimlerle yetkinliğinin artırılması gerektiği vurgulandı.

ABD ve Çin'in çekimserliği: Nedenleri ve yankıları

ABD ve Çin'in deklarasyonu imzalamama kararı, uluslararası ilişkilerde yeni bir tartışma başlattı. Özellikle ABD'nin Avrupa müttefikleriyle ilişkilerindeki belirsizlikler ve transatlantik işbirliğinin geleceğine dair soru işaretleri, bazı ülkelerin ortak adımlarda temkinli davranmasına neden oldu. Batılı ülkeler arasında, yapay zekanın askeri alanda hızla gelişmesinin mevcut düzenlemeleri yetersiz bırakabileceği ve bu durumun kazalara, yanlış hesaplamalara veya istenmeyen askeri tırmanmalara yol açabileceği yönünde endişeler öne çıktı. Hollanda Savunma Bakanı Ruben Brekelmans, hükümetlerin sorumlu kısıtlamalar getirme ihtiyacı ile rakip ülkeler karşısında kendilerini sınırlama isteksizliği arasında bir ikilem yaşadığını belirtti. Brekelmans, Rusya ve Çin'in askeri yapay zeka alanında hızlı ilerlemesinin, diğer ülkelerde de bu alanda daha hızlı hareket etme baskısı yarattığını ifade etti. Yine de, sorumlu ve denetimli kullanımın önemini vurguladı.