Anadolu'da yüzölçümü bakımından en büyük 3. kale: Hakkında neler biliniyor?

HABER MERKEZİ - Haziran 22, 2026 11:15 | Son Güncelleme Tarihi: Haziran 22, 2026 15:42

Tarihi İpek Yolu güzergahında bulunan, Zigana ve Kop Dağları aşılarak ulaşılan Bayburt, tarihi ve doğal güzellikleriyle her mevsim ziyaretçilerini ağırlıyor. Şehir merkezine hâkim kayalıklar üzerine kurulan Bayburt Kalesi de tarihi dokusu ve manzarasıyla öne çıkıyor.

Kapat

HABERİN DEVAMI

Karadeniz'i Basra Körfezi'ne bağlayan antik ticaret yolu üzerinde bir nöbetçi gibi yükselen bu kale, sadece şehrin değil, bölgenin tarihsel hafızasını da üzerinde taşıyan devasa bir anıt niteliğinde.

Fotoğraflar: AA

Şehrin kuzeyindeki yalçın kayalar üzerine inşa edilen Bayburt Kalesi'nin yapım tarihi ve kim tarafından inşa edildiği kesin olarak bilinmiyor. Ancak, 885-1044 yılları arasında hüküm süren Bagratlılar döneminde varlığına dair belgeler bulunması kalenin antik çağlardan beri bölgenin stratejik merkezi olduğunu gösteriyor.

Bayburt Kalesi, Anadolu'daki kaleler arasında yerleşim alanı bakımından en büyük üçüncü kale.

Zengin bir tarihi sürece tanıklık eden kale farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış.

Kültür Portalı'na göre kalenin Türk hakimiyetine geçmesiyle birlikte, özellikle Anadolu Selçuklu döneminde kapsamlı onarımlar ve yenileme çalışmaları gerçekleştirildi.

Kale duvarlarında, kapılarda ve şehre bakan cephelerdeki burçlarda bulunan yirmi adet Arapça kitabe, bu dönemdeki mimari hareketliliğin en önemli kanıtı. Bu kitabelerin 17 tanesi, Erzurum Meliki Tuğrul Şah dönemine ait.

Kale, dış yüzeyinde kullanılan göz alıcı mor ve mavi çiniler sebebiyle tarih boyunca "Çinimaçin Kalesi" olarak anılmış.

Tarih ve Kültürün Kesişim Noktası

Bayburt Kalesi, sadece askeri bir yapı değil, aynı zamanda edebiyat ve sosyal yaşamın da merkezi olmuş. Dede Korkut hikayelerinden "Kam Büre Oğlu Bamsı Beyrek Boyunu Beyan Eder" destanında, Bamsı Beyrek'in fethederek ün kazandığı kale bizzat Bayburt Kalesi.

Kalenin sosyal yaşamdaki yerini ise 1647 yılında şehri ziyaret eden Evliya Çelebi'nin notlarından anlıyoruz. Çelebi, o dönemde kale içerisinde 300 evlik bir mahalle ve Ebü'l Feth Camii'nin bulunduğunu aktararak, kalenin kendi başına bir yaşam alanı sunduğunu belirtmiş. Akkoyunluların hakimiyetinden sonra 1514 yılında Osmanlı topraklarına katılan kale, Kanuni Sultan Süleyman döneminden kalma bir kitabeye de ev sahipliği yapmakta.