Yaşa bağlı görme kaybına devrim niteliğinde çözüm

Kaliforniya Üniversitesi Irvine kampüsünde görev yapan bilim insanları, ELOVL2 adlı yaşlanma genini hedef alarak yaşa bağlı görme kaybının geri döndürülmesi için önemli bir adım attı. Bilim ekibi, fareler üzerinde gerçekleştirdikleri deneylerde, retinadaki hayati yağ asitlerinin yeniden kazandırılmasıyla görsel işlevin iyileştiğini ve yaşlanma belirtilerinin geriye döndüğünü ortaya koydu. Yalnızca DHA yerine, farklı çoklu doymamış yağ asitlerinin de kullanıldığı bu yeni yaklaşım, yaşa bağlı maküler dejenerasyon (AMD) gibi hastalıkların tedavisinde umut vadediyor. Araştırmanın sonuçları Science Translational Medicine dergisinde yayımlandı ve uluslararası bilim camiasında büyük yankı uyandırdı.

Skowronska-Krawczyk: 'ELOVL2 geni görme kaybında kilit rol üstleniyor'

UC Irvine Tıp Fakültesi'nden Doçent Dorota Skowronska-Krawczyk, ELOVL2 geninin yaşlanmayla ilişkili görme kaybında merkezi bir rol oynadığını belirtti. Skowronska-Krawczyk, "ELOVL2 enzimi etkisini yitirdiğinde, görme seviyelerinde ciddi bir düşüş yaşanıyor" dedi. Önceki çalışmalarda, yaşlı farelerde ELOVL2 aktivitesinin artırılması ile gözde omega-3 yağ asidi olan DHA seviyelerinde yükselme ve görsel işlevde belirgin bir iyileşme gözlemlenmişti. Ancak yeni araştırmada, ELOVL2 enziminin doğrudan etkisinin ötesine geçilerek, farklı çoklu doymamış yağ asitlerinin de görme kaybını tersine çevirebildiği ispatlandı. Bu bulgu, ELOVL2'nin yaşlanma sürecinde göz sağlığının korunmasında ne kadar önemli bir gen olduğunu bir kez daha gösterdi.

Yağ asidi takviyesiyle farelerde görme işlevi geri döndü

Bilim insanları, ELOVL2'nin sınırlamalarını aşmak için yaşlı farelere belirli çoklu doymamış yağ asitleri enjekte etti. Bu müdahale sonucunda, farelerin görme performansında dikkat çekici bir iyileşme kaydedildi. Skowronska-Krawczyk, "DHA'nın tek başına bu etkiyi sağlamadığını tespit ettik. Ancak farklı bir yağ asidiyle, hem görmeyi hem de hücresel yaşlanma belirtilerini geriye çevirmeyi başardık" dedi. Araştırmanın lideri, bu yöntemin yalnızca göz sağlığıyla sınırlı kalmayıp, yaşa bağlı maküler dejenerasyon gibi hastalıkların önlenmesinde de önemli bir rol oynayabileceğini vurguladı. Araştırmacılar, yağ asidi takviyesinin görme kaybı riski taşıyan bireylerde erken müdahale için yeni bir yol açabileceğini düşünüyor.

Maküler dejenerasyon ve ELOVL2 arasındaki genetik bağlantı ortaya çıktı

Çalışmada, ELOVL2 enzimindeki genetik varyantların yaşa bağlı maküler dejenerasyonun (AMD) daha hızlı ilerlemesiyle bağlantılı olduğu tespit edildi. Skowronska-Krawczyk, "Bu bulgular sayesinde, görme kaybı ilerlemesi açısından yüksek risk taşıyan kişileri belirleyebileceğiz" diye konuştu. Bu genetik bağlantının ortaya konması, hastalığın erken teşhisi ve kişiye özel tedavi planlarının geliştirilmesi açısından büyük önem taşıyor. Bilim insanları, ELOVL2'nin yaşlanma sürecinde yalnızca göz sağlığı değil, bağışıklık sistemi üzerinde de etkili olabileceğini düşünüyor. Çalışmanın devamında, bu genin bağışıklık hücrelerinin yaşlanmasını da hızlandırabileceği öne sürüldü.