Uzmanlar uyardı! Potasyum eksikliği kalp ve felç riskini artırıyor

İngiltere'de yapılan son araştırmalar, potasyum eksikliği sorununun toplumda yaygın biçimde görüldüğünü ve bu durumun kalp krizi ile inme riskini önemli ölçüde artırdığını ortaya koydu. Uzmanlar, özellikle ultra işlenmiş gıdaların tüketimi ve yüksek tuzlu beslenme alışkanlıklarının, potasyum eksikliğinin başlıca nedenleri arasında yer aldığını belirtiyor. Teesside Üniversitesi'nden Profesör John Young, ülkede milyonlarca kişinin potasyum eksikliğinden habersiz yaşadığını vurgularken, bu mineralin yeterli alınmamasının uzun vadede ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkat çekiyor. Potasyum, sinir sistemi fonksiyonlarından kas kasılmasına ve kalp ritminin düzenlenmesine kadar vücutta kritik görevler üstleniyor. Ayrıca, sodyumun olumsuz etkilerini dengeleyerek kan basıncını düzenlemeye yardımcı oluyor ve bu mekanizma, kalp krizi ile inme riskinin azalmasında önemli rol oynuyor.

Profesör Young: 'Potasyum eksikliği yaygın ve tehlikeli'

Profesör John Young, potasyum eksikliğinin toplumda sandığından çok daha yaygın olduğunu ve çoğu zaman fark edilmediğini açıkladı. Özellikle işlenmiş gıdaların yoğun tüketildiği İngiltere'de, potasyum eksikliği yaşayanların oranının her geçen yıl arttığını belirten Young, düşük potasyumun baş dönmesi, depresif ruh hali, kas krampları ve kabızlık gibi birçok 'gizemli' semptoma yol açabildiğini söyledi. Young, "Potasyum seviyesi ciddi şekilde düşük olmadıkça ya da kalp ve böbreklerde belirgin bir sağlık sorunu yoksa, bu eksiklik genellikle teşhis edilemiyor," dedi. Potasyumun sinir sistemi ve kas fonksiyonları üzerindeki etkisinin yanı sıra, kalp sağlığını doğrudan etkilediğini vurgulayan Young, eksiklik durumunda deliryum benzeri semptomlar, çarpıntı ve hatta solunum problemleriyle karşılaşılabileceğini ifade etti. Uzmanlar, potasyum eksikliğinin erken dönemde fark edilmesinin ve gerekli önlemlerin alınmasının, ileride oluşabilecek ciddi sağlık sorunlarının önüne geçebileceğini belirtiyor.

İngiltere'de potasyum eksikliği oranları endişe veriyor

İngiltere'de yapılan Ulusal Diyet ve Beslenme Anketi, potasyum eksikliğinin toplumun geniş kesimlerinde yaygın olduğunu gösteriyor. Anket sonuçlarına göre, erkeklerin yaklaşık yüzde 10'u, kadınların ise yüzde 24'ü önerilen günlük potasyum alımını karşılayamıyor. Bu oranlar, özellikle kadınlar ve gençler arasında riskin daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor. Ergenlerin ise üçte biri yeterli potasyum almıyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS), yetişkinlerin günde en az 3.500 miligram potasyum alması gerektiğini belirtiyor. Ancak mevcut beslenme alışkanlıkları, özellikle işlenmiş gıdaların ve tuzun fazla tüketimi, bu hedefe ulaşmayı zorlaştırıyor. 2024 yılında yayımlanan bilimsel bir çalışma, potasyum seviyesinin diyetle artırılmasının kalp hastalıkları, kalp kaynaklı hastaneye yatış ve genel ölüm riskini yüzde 24 oranında azalttığını ortaya koydu. Ayrıca, 2016'da yapılan bir inceleme, potasyum açısından zengin diyetlerin inme riskini yüzde 20 oranında düşürdüğünü gösterdi. Bu veriler, potasyum eksikliğinin sadece bireysel sağlık değil, toplum sağlığı açısından da ciddi bir tehdit oluşturduğunu kanıtlıyor.

Potasyum eksikliği belirtileri ve riskli gruplar

Potasyum eksikliği, vücutta çeşitli belirtilerle kendini gösterebiliyor. Profesör Young'a göre, hafif eksiklik durumunda ayak parmaklarında kramplar, kabızlık, gerginlik ve baş ağrısı gibi semptomlar ortaya çıkabiliyor. Ciddi eksikliklerde ise deliryum benzeri durumlar, depresif ruh hali, kalpte çarpıntı ve solunum güçlüğü gibi daha ağır belirtiler görülebiliyor. Ayrıca, gastrointestinal sorunlar ve düzensiz kalp ritimleri de potasyum eksikliğiyle ilişkilendiriliyor. Özellikle böbrek hastalığı olan bireyler, potasyum fazlalığından dolayı risk altında bulunuyor. Böbreklerin potasyumu atma yeteneği azaldığında, potasyum seviyeleri tehlikeli düzeylere ulaşabiliyor ve bu durum kalp yetmezliği gibi ciddi sorunlara yol açabiliyor. Sağlıklı bireylerde ise potasyum eksikliği genellikle şiddetli kusma, ishal, diüretik veya laksatif kullanımı, yeme bozuklukları ve alkol kötüye kullanımı gibi durumlar sonucunda gelişiyor. Uzmanlar, göğüs ağrısı veya hafif egzersiz sırasında baş dönmesi gibi belirtiler yaşayan kişilerin mutlaka doktora başvurması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanlardan potasyum alımı için beslenme önerileri

Potasyum eksikliğiyle mücadelede doğru beslenme alışkanlıklarının önemi büyük. Uzmanlar, özellikle tuz tüketiminin azaltılması ve potasyum açısından zengin gıdaların diyete eklenmesi gerektiğini belirtiyor. Profesör Young, "Yüksek sodyum ve düşük potasyum kombinasyonu semptomları daha da ağırlaştırıyor. Masada normal tuz yerine potasyum klorür içeren düşük tuz kullanmak, potasyum seviyelerini korumada etkili bir yöntem olabilir" diyor. Potasyumun en iyi kaynakları arasında kabuğu ile fırınlanmış patates, fasulye, yeşil yapraklı sebzeler, ıspanak, yoğurt, çeşitli meyve suları ve ton balığı bulunuyor. Bir muz yaklaşık 500 mg potasyum içerirken, yarım fırınlanmış patates 600 mg, bir fincan çiğ ıspanak ise 450 mg potasyum sağlıyor. Ancak uzmanlar, yalnızca muz tüketerek günlük potasyum ihtiyacının karşılanamayacağını, bu nedenle çeşitli gıdaların bir arada tüketilmesinin şart olduğunu belirtiyor. Ayrıca, diyetle yeterli potasyum alımı sağlanamıyorsa, multivitamin takviyeleri de bir seçenek olarak öneriliyor. Takviye kullanırken, ürünün potasyum içerip içermediğinin mutlaka kontrol edilmesi gerektiği ifade ediliyor.