Protein barı severler dikkat! Ciddi sağlık uyarısı alıyor

Colorado Üniversitesi Boulder'da yapılan kapsamlı bir çalışma, sağlıklı beslenme trendlerinin vazgeçilmezlerinden biri haline gelen eritritolün, protein barları ve şekersiz enerji içeceklerinde yaygın biçimde kullanıldığını ve bu tatlandırıcının fazla tüketilmesinin inme ve kan pıhtısı riskini artırabileceğini gösterdi. Araştırmacılar, eritritolün kan damarlarında pıhtı oluşumunu düzenleyen iki temel kimyasalı olumsuz etkilediğini tespit etti. Özellikle son yıllarda şeker alkollerinin sağlıklı bir alternatif olarak sunulması, bu bulguların önemini artırıyor. Araştırmanın sonuçları, eritritolün beyin damarlarında daralma ve pıhtılaşma eğilimini artırabileceğini ortaya koydu. Çalışmanın bulguları, 2023 yılında yayımlanan geniş kapsamlı epidemiyolojik araştırmayı da destekliyor ve eritritol düzeylerinin yükselmesinin, önümüzdeki üç yıl içinde kalp krizi veya inme riskini artırabileceğini vurguluyor.

Colorado Üniversitesi araştırmacılarından eritritol uyarısı

Colorado Üniversitesi Boulder Entegre Vasküler Biyoloji Laboratuvarı'nın direktörü Christopher DeSouza ve ekibi, eritritolün damar sağlığı üzerindeki etkilerini laboratuvar ortamında inceledi. Araştırmada, insan beyin damarlarından alınan endotel hücreleri, ortalama bir şekersiz içecekte bulunan 30 gram eritritole üç saat boyunca maruz bırakıldı. Sonuçlar, eritritolün damarları genişleten nitrik oksit üretimini azalttığını ve damarları daraltıcı endotelin-1 amino asidinin üretimini artırdığını gösterdi. Ayrıca, eritritol verilen hücrelerde, kontrol grubuna göre yaklaşık %75 daha fazla reaktif oksijen bileşeni oluştuğu saptandı. Bu biyokimyasal değişiklikler, damarların pıhtılaşma mekanizmasında önemli rol oynayan iki farklı bileşenin de olumsuz etkilendiğini gösterdi. Araştırmacılar, eritritolün, pıhtıları parçalayan t-PA adı verilen enzimin üretimini azalttığını, eritritol bulunmayan hücrelerde ise bu enzimin yaklaşık %25 daha fazla üretildiğini belirledi. DeSouza, elde edilen verilerin, eritritolün damar sağlığına etkileri konusunda daha fazla klinik araştırmaya ihtiyaç olduğunu gösterdiğini, ancak mevcut bulguların dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Protein barlarında eritritol kullanımı ve sağlık riskleri

Eritritol, günümüzde protein barları, şekersiz içecekler, keto atıştırmalıkları ve doğal tatlandırıcı karışımlarında sıkça tercih ediliyor. Özellikle stevia ve rahip meyvesi gibi doğal tatlandırıcılarla birlikte kullanılması, eritritolün gıda sektöründe yaygınlaşmasına yol açtı. Ancak Colorado Üniversitesi'nin bulguları, bu tatlandırıcının masum bir alternatif olmayabileceğine işaret ediyor. Araştırmanın ortak yazarlarından Auburn Berry, kan damarlarının daralması ve pıhtılaşma eğiliminin artmasının, inme riskini ciddi ölçüde yükselttiğini söyledi. Berry, "Eğer damarlarınız daha dar ve pıhtı parçalama kapasiteniz azsa, inme riski de yükselir" dedi. Özellikle bir günde birden fazla protein barı veya şekersiz içecek tüketen kişilerin, bu etkilerden daha fazla etkilenebileceği vurgulandı. Araştırmacılar, eritritolün sağlık üzerindeki uzun vadeli etkilerini daha iyi anlamak için daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtti.