Kronik bel ağrısına yeni umut! Kemik erimesi ilacı omurga hasarını önledi
Edinburgh ve Bristol üniversitelerindeki araştırmacılar, osteoporoz tedavisinde kullanılan bifosfonatların zebra balıklarında omurga hasarına yol açan mineral birikimini önlediğini belirledi. Bulgular, kronik sırt ağrısı için yeni tedavi hedeflerine işaret ediyor.

Bilim insanları, omurga dejenerasyonu ile şaşırtıcı bir genetik bağlantı ortaya çıkardı. Osteoporoz tedavisinde kullanılan bir ilacın, zebra balıklarının omurgalarında hasara yol açan mineral birikimini önlediği belirlendi.
Keşif, kronik boyun ve bel ağrısının başlıca nedenlerinden biri olan omurga dejenerasyonunu yavaşlatacak veya önleyecek yeni tedavilerin önünü açabilir. Deneylerde ilaç, omurgada anormal mineral birikintilerinin oluşmasını engelledi. Bu süreç, omurga dokularının sertleşmesine ve omurların birbirine kaynaşmasına yol açabiliyor.
Araştırmacılar ayrıca hasara katkıda bulunduğu görülen gen aktivitesi ve metabolizma değişikliklerini belirledi. Bulgular insanlar üzerinde henüz doğrulanmasa da diğer hastalıklar için kullanılan ilaçların omurga dejenerasyonunu yavaşlatmak amacıyla yeni biçimlerde değerlendirilebileceğini gösteriyor.
Omurlar arası diskler neden bozuluyor
Çoğu insan hayatının bir döneminde sırt ağrısı yaşıyor. Bunun yaygın nedenlerinden biri, omurganın doğal amortisörleri olan omurlar arası disklerin bozulmasıdır.
Omurların arasında bulunan bu diskler, omurganın basıncı emmesine, ağırlığı dağıtmasına ve rahatça hareket etmesine yardımcı olur. Zamanla diskler yastıklama yeteneklerini kaybedebilir. Omurlar arası disk dejenerasyonu olarak bilinen bu durum ağrıya, sertliğe ve hareket kabiliyetinin azalmasına katkıda bulunur.
Bu durumun yaygın etkilerine ve önemli ekonomik yüküne rağmen dejeneratif süreci durdurabilecek veya tersine çevirebilecek onaylı bir ilaç bulunmuyor. Ağır vakalarda ameliyat, uzun vadeli etkisi kanıtlanmış tek müdahale olmayı sürdürüyor.
Araştırmacılar, genetiğin omurga diski dejenerasyonu riskini etkilediğini uzun süredir biliyor. Özellikle ilgi çeken genlerden biri, omurga disklerinin yapısal bütünlüğünü korumaya yardımcı olan kolajen IX ile ilişkili. Kolajen IX, diskleri bir arada tutan lif ağını destekliyor. Bu geni etkileyen varyasyonlar, yaşamın daha erken dönemlerinde ortaya çıkan disk sorunlarıyla birçok kez ilişkilendirildi.
Edinburgh ve Bristol üniversitelerindeki bilim insanları, genetik değişikliklerin omurga hasarına nasıl katkıda bulunduğunu incelemek için zebra balıklarını kullandı. İşlevsel gen kopyalarından biri olmadan yetiştirilen balıklar, genin yokluğunun yaşlanmayla birlikte omurgayı nasıl etkilediğini gözlemlemeyi sağladı.
Genetik değişiklik omurgayı sertleştirdi
Sonuçlar, genetik olarak değiştirilen zebra balıkları ile dejeneratif omurga hastalığı bulunan insanlar arasında dikkat çekici benzerlikler olduğunu ortaya koydu.
Balıklar yaşlandıkça omurlarını ayıran dokularda anormal mineral birikintileri oluştu. Mineralizasyon olarak adlandırılan bu süreç, normalde bulunmamaları gereken dokularda minerallerin toplanmasını ifade ediyor. Omurgadaki birikim, normalde esnek olan yapıların yanlış yerde oluşan kemiğe benzer biçimde sertleşmesine yol açabiliyor.
Araştırmacılar ayrıca komşu omurların birbirine bağlandığı omurga kaynaşmasını gözlemledi. Bu değişiklikler omurganın normal esnekliğini ve hareketini kısıtlayabilir.
Bilim insanları, hasarın mineral birikintileri ortaya çıkmadan çok önce başladığını belirledi. Omurga gelişimi sırasında yapısal destek sağlayan alttaki bir katman önce bozuldu. Bu bulgu, koruyucu çerçevenin bozulmasının daha sonra ortaya çıkan sertleşmeye zemin hazırlayabileceğini düşündürüyor.
Genetik değişikliklerin omurgaya zarar veren zincirleme reaksiyonu nasıl başlattığını açıklamaya yardımcı olan bu süreç, omurga hastalıklarının altında yatan mekanizmalara ilişkin yeni bilgiler sundu.
Yağ metabolizması ve A vitamini sinyallemesi incelendi
Ekip, moleküler düzeyde neler olduğunu anlamak için zebra balıklarındaki gen aktivitesi örüntülerini inceledi. Araştırmacılar böylece omurga dejenerasyonu gelişirken olağandışı biçimde aktifleşen veya bozulan biyolojik süreçleri belirledi.
Çalışmada, vücudun yağları parçaladığı, depoladığı ve kullandığı süreçler olan yağ metabolizmasında değişiklikler bulundu. Hücre büyümesini, metabolizmayı ve besinlere verilen tepkileri düzenleyen mTOR adlı hücresel sinyal sisteminde de bozulmalar tespit edildi.
Diğer değişiklikler fosfat düzenlemesi ve A vitamini sinyallemesiyle ilişkiliydi. Fosfat, kemik ve dişlerin oluşumunda rol oynayan temel bir mineraldir; ancak yanlış dokularda birikmesi anormal sertleşmeye katkıda bulunabilir. A vitamini sinyallemesi ise hücrelerin nasıl gelişip işlev gördüğünü kontrol etmeye yardımcı olur.
Bulgular, omurlar arası disk dejenerasyonunun yalnızca dokuların kademeli olarak aşınmasından ibaret olmadığını düşündürüyor. Hücrelerin besinleri işleme, büyümeyi düzenleme ve mineralleri kullanma biçimindeki değişiklikler de süreçte rol oynayabilir.
Bifosfonat mineral birikimini önledi
Araştırmacılar, omurgadaki anormallikleri azaltmanın yollarını test ederken en umut verici sonuçlardan birini elde etti. Bifosfonat sınıfından bir ilaç, zebra balıklarındaki anormal mineral birikimini başarıyla önledi.
Bifosfonatlar, kemiklerin zayıfladığı ve kırılmaya daha yatkın hâle geldiği osteoporozu tedavi etmek için kullanılıyor. Bu ilaçlar, kemik dokusunu parçalayan süreçleri yavaşlatarak kemiklerin korunmasına yardımcı oluyor.
Hâlihazırda hastalarda kullanılan bir tedavinin omurga dejenerasyonu için de değerlendirilebilmesi, bulguyu özellikle dikkat çekici hâle getiriyor. Ekip, omurga hasarını azaltan başka yaklaşımlar da belirledi.
Zebra balıklarının tükettiği yiyecek miktarının sınırlandırılması, yağ metabolizmasını baskılayan ilaçlarda olduğu gibi daha az omurga kaynaşmasına yol açtı. Sonuçlar, yağ metabolizması ve fosfat düzenlemesinin gelecekteki ilaçlar için potansiyel hedefler olabileceğine işaret ediyor.
Ancak deneyler insanlar üzerinde değil, zebra balıkları üzerinde gerçekleştirildi. Aynı biyolojik mekanizmaların insanlarda da işleyip işlemediğini ve bu mekanizmaları hedef almanın omurlar arası disk dejenerasyonunu güvenli biçimde önleyip yavaşlatamayacağını belirlemek için daha fazla araştırma gerekiyor. Beslenmeyle ilgili bulgular, gıda alımını kısıtlamanın insanlarda omurga hasarını önleyebileceğini göstermiyor.
Kronik sırt ağrısı için yeni tedavi umudu
Communications Biology dergisinde yayımlanan çalışma, Arthritis UK ve BBSRC tarafından desteklendi.
Edinburgh Üniversitesi Genetik ve Kanser Enstitüsü'nde araştırmayı yöneten Dr. Erika Kague, omurga hasarının altında yatan nedenleri hedef alan tedavilerin önemini vurguladı.
Kague, "On yıllar boyunca disk hastalığı için tek gerçek çözüm ameliyat oldu. Omurganın sertleşmesine yol açan biyolojiyi anlayarak zebra balıklarıyla yaptığımız çalışmalar, hastalarda hâlihazırda güvenle kullanılan bir ilaç da dâhil olmak üzere, bu süreci yavaşlatmanın çeşitli yollarına işaret ediyor. Yapılacak daha çok iş var; ancak nesiller boyunca insanları etkileyen ve görünürde hiçbir tedavisi bulunmayan bir durum için bu son derece heyecan verici" dedi.
Bulgular, sürekli sırt ağrısıyla yaşayan ve durumlarının kötüleşmesini önlemek için seçenekleri sınırlı olan milyonlarca kişi açısından önem taşıyabilir.
Arthritis UK Araştırma Uygulamaları Başkanı Dr. Caroline Aylott, araştırmanın olası faydalarına dikkat çekti. Aylott, "Birleşik Krallık genelinde sırt ağrısıyla yaşayan 9,5 milyon kişi için bu araştırma, potansiyel yeni tedavi yaklaşımlarının ufukta olduğuna dair yeni bir umut getiriyor" dedi.
Aylott, omurlar arası disk dejenerasyonuna yol açan süreçlerin ardındaki bilimi ortaya çıkaran araştırmaları finanse etmekten gurur duyduklarını belirtti. Sırt ağrısının Birleşik Krallık'ta nesiller boyunca milyonlarca kişinin hayatını olumsuz etkileyen en yaygın rahatsızlıklardan biri olduğunu söyleyen Aylott, Dr. Erika Kague ve Edinburgh Üniversitesi'ndeki ekibin yeni tedavilerin önünü açabilecek önemli genetik kanıtlar ortaya çıkardığını ifade etti.
BBSRC'nin Bilgiyi İlerleten Biyobilimden Sorumlu İcra Direktörü Dr. Jef Grainger ise araştırmanın kamu tarafından finanse edilen keşif biyobiliminin başlıca sağlık sorunlarını ele almak için gereken bilgiyi nasıl üretebileceğini gösterdiğini söyledi.
Grainger, çalışmanın yaşlanmaya bağlı omurlar arası disk dejenerasyonunda sağlıklı biyolojik süreçlerin nasıl bozulduğuna ilişkin yeni bilgiler sunduğunu ve gelecekte tedavi geliştirilmesi için umut verici yollar açtığını belirtti.
Genetik ve metabolik değişiklikleri belirleyen, ayrıca zebra balıklarında hasarın bir bölümünün önlenebildiğini gösteren araştırma, omurlar arası disk dejenerasyonunu incelemek için yeni yollar ortaya koydu.
Milyonlarca insanı etkileyen ve ilerlemesini durdurabilecek onaylı bir ilacın bulunmadığı bu durum için erken bulgular, ciddi hasar oluşmadan önce omurgayı koruyabilecek tedaviler geliştirme konusunda cesaret verici bir başlangıç sunuyor.
- Popüler Haberler -
Yumurta tansiyonu etkiler mi? Bilimsel araştırmalar ne söylüyor?
Kellik tedavisinde çığır açan buluş! 28 günde kıl köklerini canlandırdı
İlaç tedavisinin yerini ne tutabilir? Kalp sağlığı hakkında bilmeniz gerekenler
Bahar alerjisi olanlar dikkat! Uzmanlar kasım ayını işaret etti
Gece mide yanması yaşıyorsanız bu üç saat kuralını öğrenin!
Göz kapağınız neden seğiriyor? Ne zaman doktora gitmelisiniz?



