Kalıtsal kelliğin tedavisinde devrim! Bilim insanları başarı sağladı

2024 yılında, uluslararası bilim insanları ekibi, hem erkeklerde hem de kadınlarda görülen kalıtsal desenli kelliğin tedavisi için potansiyel bir yeni yöntem geliştirdiler. Bu keşif, DNA yapısının oluşturulmasında rol oynayan doğal bir şeker bileşeni üzerine yapılan araştırmalardan ortaya çıktı. Söz konusu bileşen, deoksiribonükleik asidin "deoksiriboz" kısmı olarak bilinmektedir. Sheffield Üniversitesi ile Pakistan'daki COMSATS Üniversitesi'nden araştırmacılar, bu doğal şekerin topikal uygulaması sırasında yara iyileşmesine nasıl katkı sağladığını incelemişlerdir. Çalışmalar sırasında, tedavi edilen bölgelerin etrafında tüylenmenin, kontrol grubundaki farelere kıyasla çok daha hızlı gerçekleştiğini gözlemlediler. Bu ilginç bulgu, araştırmacıları daha derinlemesine araştırma yapmaya teşvik etti.

Deoksiriboz jelinin etkinliği test edildi

Haziran 2024'te yayınlanan araştırmada, testosteron kaynaklı saç kaybı yaşayan erkek fareler seçildi ve sırtlarındaki tüyler çıkarıldı. Araştırmacılar, açıkta kalan cilt bölgesine günlük olarak küçük dozlarda deoksiriboz şeker jeli uyguladılar. Haftalarca süren bu tedavi süreci sonunda, muamele gören bölgelerde tüyler uzun, kalın ve bireysel kıllar şeklinde güçlü bir şekilde yeniden büyüdü. Deoksiriboz jelinin gösterdiği etkinlik o kadar dikkat çekici oldu ki, araştırma ekibi bunun Rogaine markasıyla tanınan minoksidil kadar iyi sonuç verdiğini tespit etti. Minoksidil, saç dökülmesi tedavisi için yaygın olarak kullanılan topikal bir ilaçtır ve bu bulgu, yeni tedavinin potansiyelini göstermesi açısından oldukça önemlidir.

Sheffield Üniversitesi'nden doku mühendisi Sheila MacNeil, araştırmanın önemini vurgulayarak, saç dökülmesinin tedavisinin cevabının, saç foliküllerine kan akışını artırmak amacıyla doğal olarak oluşan bir deoksiriboz şekeri kullanmak kadar basit olabileceğini ifade etmiştir. Bu açıklama, tedavinin mekanizmasının anlaşılması açısından kritik bir ipucu sunmaktadır.

Kalıtsal kellik nedir ve mevcut tedaviler nelerdir

Kalıtsal desenli kellik, tıbbi terminolojide androjenik alopesi olarak adlandırılır. Bu durum, genetik faktörler, hormon seviyeleri ve yaşlanmanın birleşik etkisiyle ortaya çıkan doğal bir rahatsızlıktır. Erkeklerde ve kadınlarda farklı biçimlerde kendini gösterir ve dünya nüfusunun yüzde 40'ına kadar etki etmektedir. Ancak ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), bu ciddi sorunu tedavi etmek için şimdiye kadar yalnızca iki ilacı onaylamıştır. Bu sınırlı seçenek, saç dökülmesi yaşayan milyonlarca insan için tedavi seçeneklerinin yetersiz olduğunu göstermektedir.

Reçetesiz minoksidil, saç dökülmesini yavaşlatmak ve kısmi bir yeniden büyümeyi teşvik etmek için kullanılabilir. Ancak bu ilaç, saç kaybı yaşayan herkes için etkili olmayabilir. Minoksidil başarısız olduğunda, erkek hastalar finasteride (Propecia marka adı) adlı reçeteli bir oral ilaca başvurabilirler. Bu ilaç, testosteronun dihidrotestosterona dönüşümünü engeller. Kadın hastalar için henüz onaylanmamıştır. Finasterid, erkek hastaların yaklaşık yüzde 80 ila 90'ında saç kaybını yavaşlatabilmesine rağmen, başlandıktan sonra sürekli olarak alınması gerekir. Ayrıca, erektil disfonksiyon, testis veya meme ağrısı, azalmış libido ve depresyon gibi istenmeyen ve bazen ciddi yan etkilerle ilişkilendirilebilir.

Yeni tedavi yöntemi nasıl geliştirildi

Muhammad Anjum liderliğindeki COMSATS Üniversitesi'nden biyomalzeme araştırmacıları ve Sheffield Üniversitesi'nden meslektaşları, androjenetik alopesinin tedavisinin zorlu olmaya devam ettiğini belirterek yeni bir yaklaşım geliştirdiler. Araştırma ekibi, deoksiribozdan yapılmış biyolojik olarak parçalanabilir ve toksik olmayan bir jel tasarladı. Bu jel, erkek tipi kelliğin fare modellerine uygulandı. Karşılaştırma amacıyla, minoksidil de kelleşen fare modellerinde test edildi. Bazı hayvanlar, iyi bir ölçü için hem şeker jeli hem de minoksidil dozu aldı.