İnme tedavisinde 24 saat kuralı tarih mi oluyor?
Çin'de 35 inme merkezinde yürütülen araştırma, görüntülemelerde kurtarılabilir doku bulunan bazı hastalarda endovasküler tedavinin 24 ila 72 saat sonra da işlevsel sonuçları iyileştirebildiğini gösterdi ancak kanama ve ciddi yan etki riski arttı.

"Zaman beyindir" ifadesi, inme tedavisinde hızlı müdahalenin önemini anlatır. Tipik bir inme hastası, tedavi edilmeyen her dakika yaklaşık 1,9 milyon nöronun yanı sıra 14 milyar sinapsı ve 12 kilometre miyelinli lifi kaybedebilir.
Ancak inmeler her zaman erken fark edilmez. Bazı hastalar, belirtilerin başlamasından saatler hatta günler sonra sağlık kuruluşuna başvurur. Yeni bir araştırma, görüntülemelerde kurtarılabilir beyin dokusu bulunan bazı hastalarda tedavi penceresinin daha uzun olabileceğini gösterdi.
İnme, kanın beynin bir bölümüne ulaşmasının durmasıyla ortaya çıkar. Damarın pıhtıyla tıkanması iskemik inmeye, damar kanaması ise hemorajik inmeye yol açar. İskemik inmelerin çoğunda tedavinin amacı tıkanıklığı gidererek kan akışını yeniden sağlamaktır.
Bu amaçla pıhtı, ilaçla eritilebilir veya trombektomi adı verilen işlemle damardan mekanik olarak çıkarılabilir. Tromboliz genellikle inmenin başlamasından sonraki ilk birkaç saat içinde uygulanır. Ancak bazı hastalarda, kurtarılabilir beyin dokusu bulunduğu sürece daha uzun süre etkili olabilir.
Trombektomi için süre 72 saate kadar uzadı
Trombektomide doktorlar, tıkanıklığa ulaşmak ve pıhtıyı çıkarmak için kan damarına kateter yerleştirir. Büyük damarlardaki tıkanıklıklar için standart tedavi kabul edilen bu yöntemin yarar sağladığı süre, geçmişte ilk birkaç saatle sınırlı görülüyordu. Araştırmalar daha sonra bu pencereyi 24 saate kadar genişletti.
Daha yeni çalışmalar, endovasküler trombektominin 24 saatin ötesinde de fayda sağlayabileceğini öne sürdü. Ancak bu olasılık belirsizliğini koruduğu için yeni araştırmanın yazarları Çin'deki 35 kapsamlı inme merkezinde randomize bir çalışma yürüttü. Sonuç değerlendirmesi körleştirilirken çalışma açık etiketli tasarlandı.
Araştırmacılar, Kasım 2022 ile Aralık 2025 arasında 1.088 hastayı uygunluk açısından taradı. Hastaların, belirtilerin başlamasından veya en son iyi oldukları bilinen zamandan 24 ila 72 saat sonra inme merkezine ulaşması ve beyin görüntülemelerinde kurtarılabilir doku bulunması gerekiyordu.
Bu süreçte 341 kişi çalışmaya alındı. Beş kişinin ayrılmasının ardından 336 hasta değerlendirmede kaldı. Müdahale grubuna standart tıbbi bakıma ek olarak endovasküler tedavi verildi, kontrol grubu ise yalnızca standart tıbbi bakım aldı.
İşlevsel sonuçlar iyileşti ancak kanama riski arttı
90 günün sonunda sonuçlar, tıkanıklığın yeri ve kökenine göre değişmekle birlikte endovasküler tedavinin standart bakıma kıyasla genel olarak daha iyi sonuç verdiğini gösterdi. İç karotis arterinde tıkanıklık bulunan hastaların daha iyi işlevsel sonuç elde etme olasılığı, orta serebral arterinde tıkanıklık bulunan hastalara göre daha yüksekti.
Büyük arter dışı aterosklerozu bulunan hastalarda da işlevsel sonuçlar, büyük arter aterosklerozu olanlara kıyasla daha iyiydi. Araştırmacılar, ön dolaşımda büyük damar tıkanıklığı bulunan ve görüntülemelerde kurtarılabilir doku saptanan hastalarda, 24 ila 72 saat sonra uygulanan endovasküler tedavinin standart bakımdan daha iyi işlevsel sonuç sağladığını belirtti.
Ancak tedavinin önemli riskleri de ortaya çıktı. Endovasküler tedavi, kafa içi kanama ve ölüm olasılığını artırdı. Müdahale grubundaki hastaların yüzde 6'sı 90 gün içinde hayatını kaybederken bu oran kontrol grubunda yüzde 1,8 oldu. Toplam ölüm sayısı 13 olduğu için farkın rastlantıdan kaynaklanma ihtimali göz ardı edilemedi.
Kafa içi kanama müdahale grubunun yüzde 28,3'ünde, kontrol grubunun ise yüzde 5,5'inde görüldü. Belirti veren kafa içi kanama müdahale grubunda yüzde 4,8 oranında ortaya çıkarken kontrol grubunda hiçbir hastada görülmedi.
Ciddi yan etkiler de endovasküler tedavi alan hastalarda daha yaygındı. Bu oran müdahale grubunda yüzde 22, kontrol grubunda yüzde 13,1 olarak kaydedildi.
Araştırmacılar, geç zaman penceresinde müdahalenin olası faydalarıyla zararları arasındaki dengenin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
- Popüler Haberler -
Böbreklerdeki sessiz hasar diyalize hatta organ nakline kadar ilerleyebiliyor
Her gece melatonin kullanmak güvenli mi?
Soğuk havalarda eklemler neden daha fazla ağrıyor?
Beynin duygu merkezi hafızanın da patronu çıktı
İnme vakalarında yatma saati neden hayati önem taşıyor?
Düzenli olarak keten tohumu yediğinizde vücudunuza ne olur?



