Görme kaybına karşı umut veren araştırma! Retina hasarı nasıl yavaşlatılabilir?

Scripps Araştırma Enstitüsü, UC San Diego ve Lowy Tıbbi Araştırma Enstitüsü'nden bilim insanları, 19 Haziran 2026'da yayımlanan bir çalışmada, erusamid adlı doğal bir molekülün retina hastalıklarında görme kaybını yavaşlatma potansiyeline sahip olduğunu duyurdu. ABD'de gerçekleştirilen bu araştırma, yaşa bağlı maküler dejenerasyon, diyabetik retinopati ve retinitis pigmentosa gibi göz hastalıklarından etkilenen milyonlarca kişi için umut vadeden sonuçlar ortaya koydu. Araştırmacılar, erusamid'in gözdeki hasara karşı doğal savunma yanıtını koordine ettiğini ve retinal dokunun yapısını koruyabildiğini gösterdi.

Scripps Araştırma ekibi: Erusamid retina savunmasını güçlendirdi

Çalışmanın başında yer alan Scripps Araştırma'dan Prof. Martin Friedlander ve ekibi, retina dokusunun hasara karşı verdiği yanıtı detaylı biçimde inceledi. Bilim insanları, retina'nın yalnızca pasif şekilde bozulmadığını, aksine yaraya karşı aktif bir savunma mekanizması geliştirdiğini vurguladı. Ekip, erusamid molekülünün bu süreçte anahtar rol oynadığını, fotoreseptör hücrelerin ölüm sürecinde erusamid seviyesinin düştüğünü ve bu azalmanın hastalık ilerlemesiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirledi. Özellikle erusamid'in geri kazandırılması, retina dokusunda koruyucu hücresel yanıtların harekete geçmesini sağladı. Bu bulgular, erusamid'in retina'nın doğal savunma sisteminin ayrılmaz bir parçası olduğunu ve görme kaybının ilerlemesini yavaşlatan yeni bir strateji sunabileceğini ortaya koydu.

Erusamid uygulaması: Gözde koruyucu hücreler aktive oldu

Araştırmanın bir diğer önemli aşamasında, bilim insanları erusamid'in doğrudan göz dokusuna nasıl iletileceğini test etti. Molekülün su içinde çözünmemesi ve enjeksiyon sırasında kümelenme eğilimi göstermesi nedeniyle, ekip gözenekli silikon nanopartiküller kullanarak erusamid'i göz içine aktardı. Bu teknoloji sayesinde erusamid, göz dokusunda daha stabil ve eşit şekilde dağıldı. Deneylerde, erusamid'in doğrudan fotoreseptörler üzerinde değil, retina'daki CD11b⁺ myeloid hücreleri üzerinde etkili olduğu keşfedildi. Bu hücreler, retina dokusunun sağlığını koruyan ve yaraya yanıt veren bağışıklık hücreleri olarak tanımlanıyor. Erusamid uygulaması sonucunda, bu hücreler aktive oldu ve nörovasküler stabilizasyonla bağlantılı sinyaller üreterek hem retinal sinir hücrelerini hem de göz damarlarını destekledi. Ayrıca, erusamid ile etkileşime giren TMEM19 adlı protein de bu süreçte önemli rol oynadı. TMEM19'un azalması, erusamid'in koruyucu etkilerini ortadan kaldırdı.

Friedlander: 'Erusamid, çevresel etkileşimle çalışıyor'

Çalışmanın ilk yazarlarından Guoqin Wei, erusamid'in doğrudan fotoreseptörleri hedeflemediğini, çevresindeki ortamla etkileşime girerek retina sağlığını koruduğunu belirtti. Bu yaklaşım, geleneksel tedavilerden farklı bir bakış açısı sunuyor. Araştırmacılar, önceki çalışmalarda nakledilen kök hücre kaynaklı retinal hücrelerin, kendileri kaybolduktan sonra bile koruyucu moleküller salarak retina dokusunu koruyabildiğini gözlemlemişti. Yeni bulgular, erusamid'in bu koruyucu mekanizmanın anahtarı olabileceğine işaret ediyor. Friedlander, "Amacımız, gözde zaten mevcut olan bir sinyali güçlendirmek ve bu yanıtı dikkatlice modüle ederek retinal hastalıkların ilerlemesini yavaşlatmak" dedi. Ekip, erusamid'in retina dokusunda dejenerasyonu tamamen tersine çevirmediğini, ancak kalan dokunun yapısını ve işlevini koruyarak hastalığın seyrini yavaşlattığını vurguladı.