Ağız hijyeni ile demans arasında bağlantı bulundu

Amerika Birleşik Devletleri'nde gerçekleştirilen Amerikan Bilim Geliştirme Derneği (AAAS) yıllık toplantısında, diş sağlığı konusunda çarpıcı bulgular gündeme getirildi. Uzmanlar, ağız hijyeninin yalnızca dişlerin korunmasında değil, aynı zamanda demans ve artrit gibi ciddi hastalıkların önlenmesinde de etkili olduğunu açıkladı. Özellikle günde üç kez diş fırçalamanın ve düzenli diş hekimi kontrollerinin, 50'den fazla önemli sağlık sorununa karşı koruyucu olabileceği belirtildi. Diş sağlığına dikkat edilmesinin, genel sağlık üzerinde sanılandan çok daha büyük bir etkiye sahip olduğu vurgulandı.

Ağız hijyeninin sistemik hastalıklara etkisi

Diş sağlığı, uzun yıllardır genel sağlıkla ilişkilendiriliyor. Son dönemde yapılan araştırmalar ise ağızda oluşan bakterilerin yalnızca çürük ve diş eti hastalıklarına değil, Alzheimer, kanser, kalp-damar hastalıkları ve diyabet gibi çok sayıda ciddi rahatsızlığa da zemin hazırlayabileceğini ortaya koydu. Minnesota Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nden Prof. Dr. Alpdogan Kantarci, ağız sağlığının genel sağlık üzerindeki etkisine dikkat çekerek, dişlerin sağlıklı tutulmasının 50'den fazla sistemik hastalığın riskini azaltabileceğini ifade etti. Kantarci, özellikle periodontit adı verilen agresif diş eti hastalığının, romatoid artrit ve demans gibi hastalıkların gelişiminde önemli bir risk faktörü olduğunu vurguladı. Araştırmalar, düzenli diş fırçalamanın ve diş hekimi ziyaretlerinin, bilişsel fonksiyonlar üzerinde olumlu etkileri olduğunu gösteriyor. Diş eti hastalıklarının, bakterilerin kana ve beyne ulaşmasına yol açarak kronik iltihaplanmaya neden olabileceği, bunun da bağışıklık sistemini ve sinir hücrelerini olumsuz etkileyebileceği belirtildi. Ancak uzmanlar, diş eti hastalığının doğrudan demans veya artrite neden olduğuna dair kesin bir kanıt olmadığının da altını çizdi.

Avrupa'da diş sağlığında büyük farklılıklar

Avrupa ülkeleri arasında diş sağlığı konusunda önemli farklılıklar göze çarpıyor. 2022 yılında yapılan bir araştırmaya göre, Norveç diş bilincinin en yüksek olduğu ülke olarak öne çıkarken, Sırbistan, Letonya ve Polonya en düşük sıralarda yer aldı. Diş hekimi kontrollerine katılımda ise Hollanda başı çekerken, Portekiz, İrlanda ve Birleşik Krallık en düşük oranlara sahip ülkeler oldu. Bu durumun ardında sosyoekonomik faktörler, yüksek tedavi maliyetleri, uzun bekleme süreleri ve sağlık hizmetlerine ulaşım zorlukları bulunuyor. Avrupa Birliği genelinde, özellikle 65 yaş üstü bireylerin diş sağlığı hizmetlerine erişimde daha fazla sorun yaşadığı ve bu yaş grubunda karşılanmamış diş ihtiyaçlarının gençlere göre daha yüksek olduğu bildirildi. Birleşik Krallık'ta ise son yıllarda diş çürüğü oranlarında ciddi bir artış yaşandı. 2022'de yapılan Yetişkin Ağız Sağlığı Anketi'ne göre, Birleşik Krallık'ta yaşayanların yüzde 41'i diş çürüğü sorunu yaşadığını belirtirken, bu oran 2009'da yüzde 28 olarak kaydedilmişti. Ayrıca, katılımcıların neredeyse yarısı dişlerinin günlük yaşamlarını önemli ölçüde etkilediğini ifade etti.