Osmanlı'nın hukuk hafızası yeniden okunuyor

Osmanlı hukuk ve toplum tarihinin en önemli kaynakları arasında yer alan kadı sicilleri, çoğunluğunu hukukçular ve hukuk fakültesi öğrencilerinin oluşturduğu katılımcılarla yeniden okunuyor.

Tunahan Köpüklü - Ekim 03, 2026 10:05 | Son Güncelleme Tarihi: Ekim 03, 2026 10:05

Osmanlı'nın hukuk hafızası yeniden okunuyor

24 TV'yi Google'da haber kaynağınız olarak ekleyin

Eyüpsultan Önder İmam Hatipliler Derneği (ESÖNDER) ile Eyüpsultan Müftülüğü iş birliğinde düzenlenen "Kadı Sicilleri Okumaları" programının ilk açılış dersi, tarihi Sokullu Mehmet Paşa Medresesi'nde yapıldı.

Programın açılış dersini Avukat Mukadder Kayakaçan verdi. Derste kadı sicillerinin yapısı, dili ve hukuki terminolojisi ele alınırken, özgün sicil kayıtları üzerinden okumalar ve değerlendirmeler yapıldı.

Osmanlı döneminde başşehir; sur içi İstanbul ile bilâd-ı selâse olarak anılan Üsküdar, Galata ve Eyüp olmak üzere dört yargı bölgesine ayrılıyordu. Bu mahkemelere ait toplam 10 bin civarındaki sicil defteri, Osmanlı hukuk ve toplum tarihinin önemli arşiv kaynakları arasında yer alıyor.

Bilad-ı Selase içinde yer alan Eyüpsultan, mevleviyet kadılığı olarak son derece önemli bir yargı bölgesi olmanın yanı sıra günümüzde olduğu gibi Osmanlı döneminde de dini ve sosyal hayatın merkezlerindendi. Bu bağlamda avukat Mukadder Kayakaçan'ın Kadı sicilleri okumaları adını verdiği programının Eyüpsultan'da gerçekleştirilmesi tarih, mekan ilişkisi yönünden de ayrı bir anlam taşıyor.

ESÖNDER Başkanı Ahmet Soytürk, katılımcıların büyük bölümünün hukukçu ve hukuk fakültesi öğrencilerinden oluştuğunu belirterek, "Osmanlı'nın önemli kadılık merkezlerinden Eyüpsultan'da, bugünün hukukçularının kadı sicillerini okuyarak hukuk tarihimizin asli kaynaklarıyla buluşmasını çok kıymetli buluyoruz. Bu çalışmaların genç hukukçularımızın mesleki ve kültürel birikimine katkı sağlamasını arzu ediyoruz." dedi.

Kadı sicillerinin yalnızca mahkeme kararlarını değil; aile ve miras ilişkilerinden ticarete, vakıflardan borç ve alacak ilişkilerine, taşınmaz işlemlerinden gündelik hayata kadar dönemin sosyal ve ekonomik yapısına ilişkin zengin kayıtları da içerdiği belirtildi.

Programla katılımcıların Osmanlı hukuk uygulamalarını birincil kaynaklar üzerinden tanımaları, tarihi hukuk metinlerini okuma becerilerini geliştirmeleri ve hukuk tarihine ilişkin bilgi birikimlerini artırmaları amaçlanıyor.

"Kadı Sicilleri Okumaları", iki haftada bir cuma günleri 14.30-16.30 saatlerinde tarihi Sokullu Mehmet Paşa Medresesi'nde devam edecek.