Yıllardır böyle gördük: Dünya haritası değişiyor peki fark ne?
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, cuma günü Afrika'yı gerçek yüzölçümüne daha uygun şekilde ve daha büyük gösteren yeni bir dünya haritasını destekledi. Karar, Afrika ülkeleri ve sivil toplum kuruluşlarının yürüttüğü kampanyanın sonucunda kabul edildi. Peki, bu değişiklik ne anlama geliyor?

Togo tarafından sunulan ve Afrika Birliği üyeleri tarafından desteklenen karar, 164 üye ülkenin lehte oyuyla kabul edildi. Yalnızca ABD karara karşı oy kullanırken, Sırbistan, Estonya, Gürcistan, Litvanya, Moldova ve Ukrayna çekimser kaldı.
Karar, hükümetleri ve dünyanın dört bir yanındaki kurumları, 16. yüzyıldan bu yana yaygın olarak kullanılan geleneksel Mercator haritası yerine, savunucuları ve coğrafyacıların yeryüzündeki konumları daha doğru gösterdiğini belirttiği Equal Earth projeksiyonunu kullanmaya teşvik ediyor.
Mercator projeksiyonunda Grönland ve Afrika yaklaşık aynı büyüklükteymiş gibi görünürken, kıtaları gerçek oranlarına daha yakın gösteren Equal Earth projeksiyonunda Afrika'nın Grönland'dan 14 kat daha büyük olduğu görülüyor.

Cuma günü kabul edilen karar, Mercator projeksiyonunu yasaklamıyor veya yerine başka bir haritanın kullanılmasını zorunlu kılmıyor. BM raporunda da belirtildiği üzere karar yalnızca Equal Earth projeksiyonunun kullanımını teşvik ediyor.
BM, oylama öncesinde Togo Dışişleri Bakanı Robert Dussey'in sözlerine de yer verdi. Dussey, "Haritalar dünyayı nasıl anladığımızı şekillendiriyor" dedi.
Dussey, haritaların eğitime yön verdiğini, hayal gücünü beslediğini ve toplumların dünyaya ilişkin ortak algılarını etkilediğini belirtti.
Yeni haritanın benimsenmesi için kampanyanın öncülerinden olan Africa No Filter da kararı memnuniyetle karşıladı. Kuruluş, "Okullarda, ders kitaplarında, haber merkezlerinde, işletmelerde ve her gün milyarlarca insanın kullandığı dijital platformlarda doğru haritalar görmek istiyoruz" açıklamasını yaptı.
Birçok ülke kararın kabul edilmesini memnuniyetle karşılayarak Equal Earth haritasının kullanılmasını teşvik etti.
'KUTUPLARI OLDUĞUNDAN BÜYÜK GÖSTERİYOR'AP'nin haberine göre Mercator haritası, Flaman haritacı Gerardus Mercator tarafından denizdeki Avrupalı denizcilere yardımcı olmak amacıyla tasarlandı. Ancak haritanın savunucuları, bu projeksiyonun kutuplara yakın bölgeleri olduğundan büyük göstererek kara parçalarının boyutlarını çarpıttığını belirtiyor.
Bu projeksiyonda Kuzey Amerika ve Grönland olduğundan büyük görünürken, Afrika ve Güney Amerika daha küçük gösteriliyor.
Buna karşılık 2018 yılında geliştirilen Equal Earth projeksiyonu, Dünya'nın eğriliğini dikkate alıyor ve kıtaları gerçek oranlarına daha yakın biçimde gösteriyor.
Coğrafyacılar, geleneksel Mercator haritasının esas olarak navigasyon amacıyla kullanışlı olduğunu belirtiyor.
Syracuse Üniversitesi'nde coğrafya profesörü olan Mark Monmonier, "Bu çok dar kapsamlı navigasyon uygulamasının dışında bunu kullanmanın bir anlamı yok" değerlendirmesinde bulundu.
"HARİTAYI DÜZELTİN" KAMPANYASI
Okullar, gazeteler ve televizyon yayınlarında en yaygın görülen, Avrupa'yı merkeze alan dünya haritası, haritacı Gerardus Mercator'ün 16. yüzyılda deniz seferlerinde daha kolay yol bulunabilmesi için geliştirdiği "Merkatör Projeksiyonu"nu temel alıyor.
Bu bilinen en yaygın dünya haritası, kıtaların şeklinin korunmasına odaklandığı için Ekvator ve tropikal bölgelerdeki toprakları, kutuplardakinden daha küçük gösteriyor.
Ancak ABD, Avrupa ve Rusya gibi ülkeleri olduğundan daha geniş alana sahip gösteren bu haritanın, değişik projeksiyon teknikleri geliştirilmesine rağmen hala yaygın kullanılması siyasi tartışmalara konu oluyor.
AfB destekli "Haritayı Düzeltin" (Correct the Map) kampanyası ise Dünya'yı ve özellikle Afrika kıtasını gerçek boyutlarıyla orantılı olmayan şekilde tasvir eden Merkatör Projeksiyonu'nun yerine, okullar, medya ve diğer kurumlarda "Eşit Dünya" projeksiyonuyla çizilmiş dünya haritasının kullanılmasını hedefliyor.
- Popüler Haberler -
OECD Eğitim ve Beceriler Direktörü Schleicher'dan Türkiye'nin PISA başarısına övgü
Eski MİT görevlisi Kaşif Kozinoğlu'nun mezarı açılacak
Bakan Gürlek'ten net mesaj: Sanal şöhret suçun gizlenmesine perde olamayacak
Kaçakçılıkla mücadelede 8 ayda 673 bin litre sahte ve kaçak alkollü içki ele geçirildi
NATO'dan sosyal medyada dikkat çeken mesaj: Fotoğraflarını paylaştı
Günün Manşeti | 9 Eylül 2026 Çarşamba



