Zimbabve'nin lityum kararı Çin'de fiyatları uçurdu

Zimbabve hükümetinin lityum dahil tüm ham mineral ihracatını aniden durdurması, Çin'de lityum fiyatlarında sert bir yükselişin önünü açtı. Perşembe günü Çin'de, özellikle enerji depolama ve elektrikli araç bataryalarında kullanılan lityumun fiyatı önemli ölçüde arttı. Sektör uzmanları, Zimbabve'nin aldığı bu kararın küresel lityum arzında ciddi bir daralma riski oluşturduğunu belirtti. Özellikle "beyaz altın" olarak anılan lityumun, elektrikli araçlar ve yenilenebilir enerji sistemlerindeki önemi göz önüne alındığında, yaşanan gelişme piyasaları tedirgin etti.

Zimbabve'nin ihracat yasağı lityum piyasasını sarstı

Zimbabve'nin Çarşamba günü açıkladığı ihracat yasağı, başta lityum olmak üzere tüm ham mineralleri kapsıyor. Afrika'nın en büyük lityum üreticisi olan ülke, 2025 yılında 1 milyon 128 bin ton spodumene konsantresi ihraç ederek 2024'e göre yüzde 11'lik bir artış yakaladı. Ancak ihracatın büyük bölümü Çin'e yönelirken, yasağın devreye girmesiyle birlikte Çin'de lityum fiyatları adeta fırladı. Guangzhou Vadeli İşlemler Borsası'nda lityum karbonat sözleşmeleri, kısa sürede yüzde 9'un üzerinde artış gösterdi ve 187 bin 700 yuan seviyesine kadar ulaştı. Uzmanlar, bu yükselişin arkasında Zimbabve'nin ihracat yasağının yarattığı arz endişelerinin yattığını vurguladı. Lityumun enerji depolama ve elektrikli araç sektöründeki stratejik rolü, fiyat dalgalanmalarını daha da kritik hale getiriyor.

Çinli şirketler ve yeni lityum sülfat tesisi öne çıktı

Çinli yatırımcılar, son yıllarda Zimbabve'nin lityum sektörüne büyük ilgi gösterdi. Zhejiang Huayou Cobalt ve Sinomine gibi dev şirketler, ülkedeki madenlere önemli yatırımlar yaptı. Zimbabve ise doğal kaynaklar üzerindeki kontrolünü artırmak amacıyla, Afrika'nın ilk lityum sülfat tesisini kurma hazırlıklarına hız verdi. Prospect Lithium Zimbabwe (PLZ) liderliğinde ve Zhejiang Huayou Cobalt finansmanıyla yürütülen tesis, ekipman devreye alma aşamasına ulaştı. Tam kapasiteye geçtiğinde, yıllık 60 bin metrik tonun üzerinde lityum sülfat üretmesi bekleniyor. Bu gelişmeler, Zimbabve'nin sadece hammadde ihracatı değil, katma değerli üretim konusunda da iddialı adımlar attığını gösteriyor. Fakat ani ihracat yasağı, hem Çinli yatırımcıları hem de küresel lityum piyasasını yakından ilgilendiriyor.