Uçak bileti bulamayabilirsiniz! Jet yakıtı krizi büyüyor

Avrupa ve Asya'daki havayolu şirketleri, İran'da yaşanan savaşın ardından ortaya çıkan jet yakıtı kıtlığı ve hızla artan maliyetler nedeniyle binlerce uçuşu iptal etmek zorunda kaldı. Petrol fiyatlarının varil başına 100 doları aşması ve depolama sorunları, özellikle jet yakıtı gibi özel depolama gerektiren ürünlerde ciddi bir tedarik sıkıntısını beraberinde getirdi. Mart ayı sonunda jet yakıtı fiyatı 195 dolara yükselirken, Şubat ayı sonuna göre neredeyse 100 dolarlık bir artış yaşandı. Bu gelişmeler, başta Avrupa ve Asya olmak üzere dünya genelinde havayolu taşımacılığını derinden etkiledi.

Fatih Birol: 'Jet yakıtı kıtlığı Avrupa'ya yayılacak'

Uluslararası Enerji Ajansı İcra Direktörü Fatih Birol, jet yakıtı kıtlığının Asya'da etkisini gösterdiğini ve bu sıkıntının kısa süre içinde Avrupa'ya da ulaşacağını belirtti. Birol, Nisan ayında kaybedilen petrol miktarının Mart ayına göre iki katına çıkacağını vurguladı. Bu durumun yalnızca jet yakıtı değil, aynı zamanda dizel gibi diğer önemli enerji kaynaklarında da ciddi bir daralma yaratacağını ifade etti. Birol'un bu değerlendirmesi, havayolu sektöründe kriz beklentilerini güçlendirdi. Uzmanlar, jet yakıtı tedarikinde yaşanan sıkıntının yolcu taşımacılığı maliyetlerini artıracağını ve birçok havayolu şirketinin operasyonlarını yeniden gözden geçirmek zorunda kalacağını öngörüyor.

Avrupa havayolları uçuş iptalleriyle gündemde

Avrupa'nın en büyük havayolu şirketlerinden Ryanair, artan jet yakıtı maliyetleri ve tedarik riskleri nedeniyle rotalarını azaltmayı gündemine aldı. Şirketin CEO'su Michael O'Leary, savaşın sürmesi halinde Mayıs ve Haziran aylarında Avrupa'da ciddi tedarik kesintileriyle karşılaşabileceklerini açıkladı. Lufthansa da benzer şekilde, kriz yanıt planları üzerinde çalıştıklarını ve 40 uçağı yere indirme ihtimallerinin bulunduğunu bildirdi. İskandinav Havayolları ise jet yakıtı maliyetlerindeki hızlı yükseliş nedeniyle yaklaşık 1.000 uçuşun iptal edileceğini duyurdu. Şirket yetkilileri, bu iptallerin özellikle kısa mesafeli rotalarda ve günde birden fazla sefer yapılan havalimanlarında yoğunlaşacağını belirtti. Ayrıca, geçici olarak bilet fiyatlarında da artışa gidildiğini açıkladı.

United Airlines ve Air New Zealand'dan benzer adımlar

Amerika Birleşik Devletleri merkezli United Airlines'ın CEO'su Scott Kirby, yüksek petrol fiyatları karşısında şirketin önümüzdeki iki çeyrekte bazı uçuşları azaltacağını duyurdu. Kirby, bu seviyede devam eden fiyatların şirket için yıllık 11 milyar dolarlık ek bir maliyet anlamına geldiğini vurguladı. United Airlines, yoğun olmayan saatlerdeki ve gece uçuşlarını iptal ederek tasarruf sağlamayı hedefliyor. Yeni Zelanda'nın ulusal havayolu şirketi Air New Zealand ise Mayıs ayı başında toplam uçuşlarının yaklaşık yüzde 5'ini, yani 1.100 uçuşu iptal edeceğini açıkladı. Şirketin CEO'su Nikhil Ravishankar, yoğun olmayan saatlerdeki uçuşların birleştirileceğini ve müşterilerin alternatif seferlere yönlendirileceğini ifade etti.