Tayvan ve Washington arasında çip savaşı! Perde arkasında neler var?

Tayvan hükümeti, ABD'nin yarı iletken tedarik zincirinin büyük bir bölümünü kendi ülkesine taşımak için yaptığı çağrıya kesin bir dille karşı çıktı. Tayvan'ın üst düzey ticaret müzakerecisi ve Başbakan Yardımcısı Cheng Li-chiun, ABD'nin talebinin mevcut koşullarda uygulanmasının mümkün olmadığını vurguladı. Bu gelişme, küresel çip tedarik zincirinin geleceği açısından önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor. Özellikle çip sektöründe yaşanan bu gerilim, hem ABD'nin teknoloji politikalarını hem de Tayvan'ın küresel rolünü yeniden gündeme getirdi.

Çip tedarik zincirinde taşınma tartışması

Başbakan Yardımcısı Cheng Li-chiun, yerel bir televizyon kanalına verdiği röportajda, ABD'nin Tayvan'dan yarı iletken tedarik zincirinin %40'ını kendi topraklarına taşıma talebinin gerçekçi olmadığını belirtti. Cheng, Tayvan'ın onlarca yıl boyunca inşa ettiği kapsamlı çip ekosisteminin, kısa sürede ve kolayca başka bir ülkeye aktarılmasının mümkün olmadığını söyledi. Bu açıklamalar, ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick'in Ocak ayında yaptığı ve Tayvan'ın çip tedarik zincirinin önemli bir kısmının ABD'ye taşınmasını istediği yönündeki açıklamalarına doğrudan bir yanıt niteliği taşıyor. Lutnick, ABD'nin kendi topraklarında dev yarı iletken sanayi parkları kurmak için 500 milyar dolarlık bir yatırım planladığını ve Tayvan merkezli çip şirketlerinin ABD'de üretim yapmaması halinde yüksek gümrük vergileriyle karşılaşabileceğini ifade etmişti.

Tayvan'ın çip ekosistemi ve ABD ile iş birliği

Tayvan, yarı iletken sektöründe dünyanın en önemli oyuncularından biri olarak öne çıkıyor. Özellikle Tayvan Yarı İletken Üretim Şirketi (TSMC), hem gelişmiş çip üretimi hem de küresel tedarik zincirindeki merkezi rolüyle dikkat çekiyor. TSMC, son yıllarda ABD'deki üretim kapasitesini artırmak amacıyla 65 milyar dolardan fazla yatırım taahhüdünde bulundu ve bu rakamı 165 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor. Şirket, Apple ve Nvidia gibi büyük Amerikan teknoloji devleri için de çip üretiyor. ABD ise Tayvan'a yönelik gümrük vergilerinde indirimler yaparak ve Tayvanlı çiplerin ABD'ye gümrüksüz ihracatı için kotalar artırarak iş birliğini teşvik etmeye çalışıyor. Ancak Tayvan hükümeti, yurtdışındaki tesislerde kullanılan teknolojinin, Tayvan'daki en güncel teknolojilerden en az iki nesil geride olmasını şart koşan N-2 kuralını uygulamaya devam ediyor. Bu politika, Tayvan'ın çip tedarik zincirinin stratejik önemini koruma amacını taşıyor.