Tahıl piyasasında yeni endişe! Çiftçiler gelecek sezon daha az ekim yapabilir

Rusya ile Ukrayna arasında aylardır devam eden çatışmalar, Karadeniz üzerinden yapılan tahıl ihracatını ciddi biçimde sekteye uğrattı. Haziran ayına kadar iki ülke neredeyse 100 milyon metrik ton tahıl ihraç etmeyi başarsa da, son dönemde liman altyapılarına ve tahıl taşıyan gemilere yönelik askeri saldırılar, hem sevkiyatları hem de küresel gıda piyasasını olumsuz etkiliyor. Dünya tahıl ihracatının yaklaşık yüzde 25'ini üstlenen Rusya ve Ukrayna, yaşanan güvenlik sorunları nedeniyle limanlardan yapılan sevkiyatları azaltmak zorunda kaldı. Sigorta şirketlerinin risk almak istememesi, nakliye firmalarının Karadeniz limanlarından uzak durmasına yol açıyor. Bu gelişmeler, tahıl fiyatlarında ciddi artışlara neden olurken, küresel gıda tedarik zincirinde kırılganlık yaratıyor.

Analistlerden 'mükemmel fırtına' uyarısı: Fiyatlar ve riskler artıyor

Küresel piyasalarda tahıl fiyatları hızla yükselirken, uzmanlar yaklaşan kış aylarında 'mükemmel fırtına' riskine dikkat çekiyor. Karadeniz'deki askeri hareketlilik, tahıl ihracatını neredeyse durma noktasına getirdi. Alternatif kara yolları ise Tuna Nehri'ndeki düşük su seviyeleri ve Doğu Avrupa'daki demiryolu bakımları yüzünden yeterli çözüm sunamıyor. Ayrıca, Hürmüz Boğazı'ndaki abluka ve Almanya'daki Ren Nehri'nde yaşanan su seviyesi düşüklüğü gibi sorunlar, sadece Karadeniz'le sınırlı kalmayan bir tedarik krizine işaret ediyor. Bu engeller, başta gübre olmak üzere tarımsal girdilerin fiyatlarını da yükseltiyor. Çiftçilerin maliyetleri artarken, üretimin sürdürülebilirliği tartışmalı hale geliyor. Analistler, çiftçilerin yeterli gelir elde edememesi halinde gıda güvenliğinin daha da kırılgan bir yapıya bürüneceğini vurguluyor.

Çiftçiler ve tarım sektörü finansal baskı altında

Çiftçiler için artan gübre, dizel ve iş gücü maliyetleri, üretim kararlarını doğrudan etkiliyor. ABD'de ve Avrupa'da üreticiler, yüksek girdi fiyatları ve finansman bulma zorlukları nedeniyle ekim alanlarını daraltmayı düşünüyor. CoBank'ın baş ekonomisti Jacqui Fatka, gübre fiyatlarının yapısal olarak yüksek kaldığını ve arz sıkıntısının devam ettiğini belirtiyor. Özellikle İran'daki çatışma ortamı, ana kimyasalların tedarikini daha da zorlaştırıyor. Fatka, çiftçilerin nakit sıkışıklığı yaşadığını ve bu durumun gelecek sezon için ürün güvence altına alınmasını engellediğini ifade ediyor. Avrupa'da ise sıcak geçen yaz ayları ve kuraklık, hayvancılık sektörünü de olumsuz etkiledi. Saman ve ot sıkıntısı nedeniyle sürülerin azaltılması gündeme geldi. Analist Noel Fryer, önümüzdeki yıl mahsul verimliliğinde ciddi düşüşler yaşanabileceği uyarısında bulunuyor. El Niño'nun yaklaşmasıyla birlikte, özellikle güney yarımküredeki hava koşullarının daha da belirsizleşmesi bekleniyor. Tüm bu gelişmeler, tahıl krizi ve gıda güvenliği açısından küresel bir alarm anlamına geliyor.