Petrol fiyatlarında ani yükseliş! Hürmüz Boğazı'nda artan gerilim Türkiye'yi nasıl etkiler?

Ekonomi Gazetecisi Hakan Güldağ 4 TV'de katıldığı Analiz Sentez programında Orta Doğu'da Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan son gelişmeler, Türkiye'de hem kamuoyunu hem de iş dünyasını tedirgin ediyor. Bölgedeki olası bir askeri müdahalenin, petrol fiyatlarını hızla yukarı çekebileceği ve Türkiye'nin enerji faturasında ciddi artışlara yol açabileceği belirtiliyor. Türkiye'nin yıllık petrol tüketimi 365 milyon varil seviyesinde bulunurken, bunun yalnızca yaklaşık yüzde 13'ü yurt içinde üretiliyor. Geri kalan büyük bölüm ise ithalat yoluyla karşılanıyor. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'ndaki herhangi bir krizin, ithal edilen petrolün fiyatını doğrudan etkileyeceğine dikkat çekiyor. Özellikle Brent petrol fiyatlarında son dönemde yaşanan yükseliş, Türkiye'nin enerji maliyetlerini şimdiden artırmaya başladı. Merkez Bankası'nın enflasyon raporunda öngörülen 61 dolar seviyesinin çok üzerinde seyreden petrol fiyatları, ekonomik dengeler üzerinde baskı oluşturuyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA ARTAN RİSKLER VE TÜRKİYE'YE ETKİLERİ

Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinin en kritik noktalarından biri olarak öne çıkıyor. Boğazın en dar yeri yalnızca 32 kilometre genişliğinde ve dünya petrolünün önemli bir kısmı bu noktadan geçiyor. İran'ın olası bir askeri müdahaleye karşılık, Hürmüz Boğazı'nı kapatabileceği ya da bölgeyi mayınlayabileceği yönündeki iddialar, küresel enerji piyasalarında ciddi bir tedirginliğe yol açıyor. Amerika Birleşik Devletleri'nin bölgeye büyük bir askeri yığınak yapması, donanmanın üçte birini bu bölgeye yönlendirmesi ve Avrupa ülkelerinden mayın tarama gemileri talep etmesi, krizin ciddiyetini gösteriyor. Türkiye açısından bakıldığında, enerji ithalatının büyük ölçüde bu bölgeden sağlanması, Hürmüz Boğazı'ndaki her türlü aksaklığın doğrudan enerji maliyetlerine yansımasına neden oluyor. Uzmanlar, petrol fiyatlarının 120 dolar seviyelerine çıkmasının Türkiye'nin dış ticaret açığını artırabileceği ve enflasyonist baskıları güçlendirebileceği uyarısında bulunuyor.

PETROL FİYATLARINDAKİ DALGALANMANIN EKONOMİK SONUÇLARI

Petrol fiyatlarındaki ani yükselişler, Türkiye ekonomisi üzerinde zincirleme etkilere yol açıyor. Enerji ithalatına bağımlı olan Türkiye, küresel piyasalarda yaşanan her dalgalanmadan doğrudan etkileniyor. Merkez Bankası'nın enflasyon raporunda öngörülen petrol fiyatı beklentisinin çok üzerine çıkan mevcut fiyatlar, hem kamu maliyesini hem de özel sektörü zorluyor. Uzmanlar, petrol fiyatlarının yükselmesinin yalnızca enerji maliyetlerini değil, aynı zamanda taşımacılık, üretim ve hizmet sektörlerindeki maliyetleri de artıracağını vurguluyor. Bu durum, enflasyonun kontrol altında tutulmasını güçleştirirken, vatandaşların günlük yaşam maliyetlerine de olumsuz yansıyor. Özellikle döviz kurlarındaki hareketlilikle birleşen petrol fiyatlarındaki artış, Türkiye'nin ekonomik istikrarını tehdit eden önemli bir unsur olarak öne çıkıyor.

BÖLGESEL GERİLİMLER VE ULUSLARARASI AKTÖRLERİN ROLÜ

Hürmüz Boğazı'ndaki krizin arka planında, Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki artan gerilimler yer alıyor. ABD yönetiminin bölgeye askeri yığınak yapması ve İran'a yönelik sert söylemleri, tansiyonun daha da yükselmesine neden oluyor. İran'ın bölgedeki vekil güçleri olan Haşdi Şabi, Yemen'deki Husiler ve Hizbullah gibi gruplara verdiği destek, krizin daha geniş bir coğrafyaya yayılma riskini artırıyor. İsrail'in ise İran'ın nükleer programı ve balistik füze kapasitesine yönelik talepleri, ABD üzerindeki baskıyı artırıyor. İsrail, İran'ın yalnızca nükleer programından değil, aynı zamanda balistik füze programından da vazgeçmesini ve bu faaliyetlerin uluslararası denetime açılmasını istiyor. Ayrıca, İran'ın bölgedeki vekil güçlere desteğini tamamen kesmesi yönündeki talepler de masada bulunuyor. Tüm bu gelişmeler, Hürmüz Boğazı'ndaki krizin yalnızca bölgesel değil, küresel bir enerji krizine dönüşme potansiyelini güçlendiriyor.