Yeni araştırma Venüs'ün bir zamanlar okyanuslarla kaplı olabileceğini öne sürüyor

Venüs'te geçmişte devasa okyanusların var olduğuna dair yeni bilimsel veriler ortaya çıktı. Londra Üniversitesi'nden jeolog Richard Ghail ve ekibi, Earth & Planetary Science Letters dergisinde yayımladıkları araştırmada, Venüs'ün yüzeyinin bir zamanlar yüzde 90'ının okyanuslarla kaplı olabileceğini savunuyor. Araştırmacılar, Venüs'ün bugünkü kurak ve kavurucu yüzeyinin altında, kaybolmuş denizlerin jeolojik izlerinin hala bulunduğunu belirtiyor. Bu iddia, gezegenin geçmişte Dünya'yla benzer koşullara sahip olduğu ve hatta yaşamı desteklemiş olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.

Richard Ghail: 'Venüs'te okyanus izleri hala mevcut'

Venüs, bugünkü haliyle aşırı sıcak, sıvı suya sahip olmayan ve kalın karbondioksit bulutlarıyla kaplı bir gezegen olarak biliniyor. Yüzey sıcaklıkları kurşunu eritecek seviyelere ulaşırken, atmosfer basıncı da Dünya'nınkinden çok daha yüksek. Ancak Richard Ghail liderliğindeki ekip, Venüs'ün geçmişinde bambaşka bir tablo olduğunu öne sürüyor. Bilim insanları, Venüs'te okyanusların varlığına işaret eden üç temel jeolojik kanıta dikkat çekiyor. İlk olarak, gezegenin yüzeyinde dev çokgen desenlerle kesişen geniş araziler tespit edildi. Bu desenlerin, Dünya'daki kil açısından zengin deniz tortularında oluşan çokgen fay sistemlerine benzediği ifade ediliyor. Ekip, bu yapıların, kalın deniz tabanı çamurlarının gömülüp sıkışmasıyla, suyun sünger gibi sıkılarak dışarı atılması sonucu meydana geldiğini belirtiyor. Bu süreç, kilometrelerce uzanan çokgen çatlak ağlarının oluşmasına yol açıyor. Venüs'te okyanus izleri, bu jeolojik oluşumlarda halen gözlemlenebiliyor.

85 bin volkanik yapı ve dev kanallar: okyanus hipotezini destekleyen bulgular

Venüs'ün yüzeyindeki ikinci önemli kanıt ise, canali adı verilen devasa kanallar. 1990'lı yıllarda NASA'nın Magellan sondasıyla elde edilen radar görüntüleri, bu kanalların binlerce kilometre uzunluğa sahip olduğunu ortaya koydu. Daha önce lav akıntılarıyla açıklanmaya çalışılan bu yapıların, aslında Dünya'daki deniz altı kanallarına çok daha fazla benzediği belirtiliyor. Araştırmacılar, bu kanalların büyük kısmının, yoğun akıntıların okyanus tabanında açtığı izler olabileceğini düşünüyor. Ayrıca, bu kanalların neredeyse üçte birinin, belirgin bir volkanik kaynaktan bağımsız olarak başladığı ve derin havzalarda sona erdiği tespit edildi. Bu durum, Venüs'te okyanus izlerinin yalnızca yüzey şekillerinde değil, jeolojik süreçlerde de önemli rol oynadığını gösteriyor. Üçüncü kanıt ise, gezegenin alçak bölgelerinde yer alan kırışıklık sırtları. Ekip, bu sırtların, eski okyanusların buharlaşmasıyla geride kalan kalın tuz tabakalarının üstünde oluşmuş olabileceğini öne sürüyor. Dünya'da yaklaşık 5,5 milyon yıl önce Akdeniz'in kuruduğu Messinian Tuzluluk Krizi sırasında benzer tuz tabakaları meydana gelmişti. Venüs'te ise bu tabakanın en az 64 metre kalınlığında olabileceği ve üstteki kabuğu deforme edecek kadar etkili olduğu tahmin ediliyor.