Uzmanlardan acil uyarı! Biyolojik çeşitlilik azalıyor

Queen Mary Üniversitesi'nin liderliğinde gerçekleştirilen geniş kapsamlı bir araştırma, küresel ısınmanın etkilerinin giderek belirginleştiği son 50 yılda doğadaki tür değişim oranında beklenenin aksine ciddi bir yavaşlama yaşandığını gösterdi. Araştırmada, 1970'lerden bu yana biyolojik çeşitlilik kaybının ekosistemlerdeki tür değişimini üçte bir oranında azalttığı tespit edildi. Bilim insanları, biyolojik çeşitlilikteki bu gerilemenin, ekosistemlerin doğal döngüsünde tehlikeli bir duraklamaya yol açabileceği konusunda uyardı.

Queen Mary Üniversitesi: Tür değişiminde beklenmedik düşüş

Queen Mary Üniversitesi'nden bir ekip tarafından yürütülen araştırma, deniz, tatlı su ve kara ekosistemlerini kapsayan geniş bir biyolojik çeşitlilik veritabanı üzerinde yapıldı. Elde edilen veriler, 1970'lerden itibaren küresel yüzey sıcaklıklarında belirgin bir artış yaşanmasına rağmen, türlerin yer değiştirme hızının önemli ölçüde yavaşladığını ortaya koydu. Araştırmanın baş yazarı Dr. Emmanuel Nwankwo, "Doğa, sürekli olarak eski türlerin yerini yenileriyle dolduran bir motor gibi çalışırdı. Ancak, bu motorun artık durma noktasına geldiğini gözlemledik." ifadelerini kullandı. Biyolojik çeşitlilik kaybı, ekosistemlerin sağlıklı işleyişi için hayati öneme sahip olan tür değişim hızını olumsuz etkiliyor. Uzmanlar, bu yavaşlamanın ekosistemlerin dayanıklılığını ciddi şekilde zayıflatabileceğine dikkat çekti.

Biyolojik çeşitlilik kaybı ekosistemlerin dengesini bozuyor

Araştırma sonuçlarına göre, biyolojik çeşitlilik kaybı yalnızca türlerin sayısında azalma yaratmakla kalmıyor, aynı zamanda ekosistemlerin doğal olarak kendini yenileme kapasitesini de tehdit ediyor. Queen Mary Üniversitesi'nden Profesör Axel Rossberg, "Değişim oranlarının üçte bir oranında azalması, iklim değişikliğinin ekosistemler üzerinde beklenenden farklı bir etki yarattığını gösteriyor." dedi. Araştırmacılar, ekosistemlerin yalnızca dışsal iklim faktörlerine değil, aynı zamanda içsel ekolojik dinamiklere de bağlı olarak şekillendiğini vurguladı. Bu içsel dinamikler, türlerin birbirleriyle olan karmaşık ilişkileri sayesinde ekosistemlerin sürekli hareket halinde kalmasını sağlıyordu. Ancak, biyolojik çeşitlilik kaybı bu döngüyü sekteye uğrattı. Özellikle insan faaliyetleri sonucu habitatların tahrip edilmesi ve bölgesel tür havuzlarının küçülmesi, ekosistemlerin yeni türlerle kendini yenileme potansiyelini azaltıyor.

İnsan etkisi ve biyolojik çeşitlilik kaybı alarmı

Dr. Nwankwo ve ekibi, biyolojik çeşitlilik kaybının hızlanmasında insan faaliyetlerinin başlıca etken olduğunu belirtti. Araştırmada, bölgesel tür havuzlarının daralmasıyla birlikte, ekosistemlerdeki tür değişim oranlarının da düşüşe geçtiği gözlendi. Sağlıklı bir ekosistemde, geniş bir tür havuzu sürekli olarak yeni türlerin yer değiştirmesine olanak tanırken, insan kaynaklı habitat tahribatı ve çevresel bozulma bu süreci yavaşlatıyor. Diğer bilimsel çalışmalar da benzer şekilde, insan etkisinin tür değişim hızını düşürdüğüne dair güçlü kanıtlar sunuyor. Araştırmanın yazarları, biyolojik çeşitlilik kaybının devam etmesi halinde, ekosistemlerin dayanıklılığının ve çevresel değişimlere karşı direncinin daha da azalacağı uyarısında bulundu. Görünüşte istikrarlı olan ekosistemlerin bile, biyolojik çeşitlilik kaybı nedeniyle sağlıksız ve kırılgan hale gelebileceği vurgulandı.