Uzay çöplerinin kaderi güneş lekelerine bağlı

Vikram Sarabhai Uzay Merkezi'nden Aisha M. Ashruf'un yürüttüğü yeni araştırma, 600 ile 800 kilometre yükseklikteki uzay çöplerinin güneş aktivitesine bağlı olarak yörüngeden ne kadar hızlı düştüğünü ortaya koydu. Çalışmada, 17 arızalı uydu ve roket parçası üç güneş döngüsü boyunca, yani 36 yıl süresince dikkatle takip edildi. Bilim insanları, güneş lekelerinin sayısı zirve değerinin üçte ikisini aştığında, ultraviyole ışınlarının termosferi genişletmesiyle birlikte bu nesnelerin yükseklik kaybında ciddi bir hızlanma yaşandığını tespit etti. Araştırma, uzay çöplerinin düşüş hızında güneş aktivitesinin belirleyici bir eşik oluşturduğunu gösterdi.

Aisha M. Ashruf: 'Güneş lekeleri kritik eşiği belirliyor'

Çalışmanın başındaki Aisha M. Ashruf, özellikle 22. güneş döngüsünde gözlenen yüksek güneş lekesi sayısının, uzay çöplerinin yörüngeden hızla uzaklaşmasına neden olduğunu vurguladı. Buna karşılık, tarihsel olarak daha zayıf geçen 24. döngüde ise bu nesnelerin hareketinde gözle görülür bir değişiklik yaşanmadı. Kutup yörüngelerinde yer alan iki uzay çöpü parçası ise model tahminlerinin dışında bir davranış sergiledi. Bu durum, yüksek enlemlerde atmosferin üst tabakalarındaki değişimlerin henüz tam olarak anlaşılamadığını gösteriyor. Araştırmacılar, güneş aktivitesinin uzay çöplerinin yörüngeden çıkış sürecinde anahtar bir rol oynadığını belirtti.

Uydu operatörleri için yeni uyarı: Güneş eşik seviyesi ve yakıt kullanımı

Starlink ve Uluslararası Uzay İstasyonu gibi büyük uydu operatörleri için bu bulgular, yörünge düzeltme ve yakıt yönetimi açısından önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Güneş lekeleri belirli bir seviyeye ulaştığında, yörünge düzeltmeleri için daha fazla müdahale gerekebiliyor ve bu da yakıt tüketimini hızlandırıyor. Araştırma öncesinde güneş ile yörünge arasındaki ilişki sürekli değişken olarak görülüyordu. Ancak artık, bilim insanları güneş aktivitesinin uzay çöplerinin düşüşünde belirleyici bir tetikleme noktası oluşturduğunu ifade ediyor. 1960'lı yıllardan kalma eski parçalarsa, modern uyduların korunmasına katkı sunmaya devam ediyor.