Türkiye-Ermenistan sınırında tarihi eşik... 33 yıllık kapı aralanıyor

Yaklaşık 33 yıldır kapalı olan Türkiye ile Ermenistan arasındaki kara sınırının yeniden açılması, hem iki ülke ilişkilerinde hem de Güney Kafkasya'daki dengelerde tarihi bir kırılma yaratmaya hazırlanıyor. Özellikle Ermenistan ile Türkiye arasında açılacak ilk sınır kapısı olması beklenen Alican Sınır Kapısı üzerinden başlayacak geçişlerin, kısa vadede ticareti hızlandırması, uzun vadede ise bölgesel entegrasyonu güçlendirmesi bekleniyor.

SINIR AÇILIRSA BÖLGE NEFES ALIR

1993 yılında Karabağ sorunu nedeniyle kapatılan sınır kapılarının yeniden açılması, son yıllarda hız kazanan Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalleşme sürecinin en somut adımı olacak. Türkiye ve Ermenistan arasında şu anda dolaylı olarak, çoğunlukla Gürcistan üzerinden yürütülen ticaretin hacmi 300-350 milyon dolar seviyesinde. Sınır kapılarının açılmasıyla bu rakamın kısa sürede 1 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

Özellikle Kars, Iğdır, Ardahan ve Van gibi sınır illerinde beklenti bir hayli yüksek. Bu şehirler, kapıların açılmasıyla hem ticaret hem de turizm açısından yeni bir ekonomik canlanma umuyor.

SAVAŞ SÜRECİ YAVAŞLATTI

Ancak başta ABD-İsrail-İran savaşı ve bölgedeki jeopolitik gelişmeler süreci doğrudan etkiliyor. İran merkezli savaşın genişleme ihtimali, sınır açma planlarını geçici olarak yavaşlatmış durumda. Türkiye ve Ermenistan'ın İran'a komşu olması, olası göç dalgaları ve güvenlik riskleri nedeniyle daha temkinli hareket edilmesine yol açıyor.

Buna rağmen iki ülke arasında diplomatik temaslar ve iyi niyet mesajları sürüyor. ABD, İsrail, İran savaşının ateşkesle sonuçlanması halinde sürecin hızla yeniden ivme kazanacağı değerlendiriliyor.

ZENGEZUR OYUNUN KURALINI DEĞİŞTİRİR

Sınırların açılmasıyla birlikte en kritik başlıklardan biri de Zengezur Koridoru olacak. Yapımı Karabağ Savaşı sonrası imzalanan 10 Kasım 2020 mutabakatına dayanan koridor, Azerbaycan ile Nahçıvan'ı Ermenistan üzerinden birbirine bağlamayı hedefliyor. Aynı zamanda Türkiye'yi Hazar havzasına ve Orta Asya'ya doğrudan bağlayacak stratejik bir hat olarak görülüyor. Projede demiryolu ve altyapının büyük kısmı tamamladı veya ileri seviyeye getirildi.