Trump yönetimi ABD ithalat vergilerinde yeni dönemi başlatıyor

ABD Başkanı Donald Trump, Yüksek Mahkeme'nin ithalat tarifelerini iptal etmesinin ardından, Amerikan ekonomisini dış rekabete karşı koruma amacıyla yeni ve kalıcı ithalat vergileri için harekete geçti. Şubat ayında mahkemenin iptal ettiği tarifelerin yerine geçici vergiler uygulayan Trump yönetimi, bu vergilerin süresi dolmadan önce, ABD Hazine'sine gelir akışını sürdürmek ve korumacı ekonomi duvarını güçlendirmek için yeni tarifeler hazırlıyor. ABD Ticaret Temsilciliği, bu hafta itibarıyla ithalatçılar ve ticaret ortakları üzerinde geniş kapsamlı etkiler yaratacak iki önemli soruşturma başlattı. Özellikle Çin, Avrupa Birliği ve Japonya'nın da aralarında bulunduğu 60'tan fazla ekonomi, ABD'nin yeni ithalat vergileriyle karşı karşıya kalabilir. Bu gelişmeler, Amerikan ithalatçılarının ve tüketicilerinin maliyetlerinde ciddi artışlar yaşanmasına yol açabilir.

ABD Ticaret Temsilciliği: 60 ülkeye karşı zorla çalıştırma soruşturması başlattı

ABD Ticaret Temsilciliği, Salı ve Çarşamba günleri düzenlediği duruşmalarda, Nijerya'dan Norveç'e kadar uzanan 60 farklı ekonominin zorla çalıştırma ile üretilen ürünlerin ticaretini önlemek için yeterli adımları atıp atmadığını inceledi. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Amerikan işçileri ve firmalarının, zorla çalıştırma nedeniyle maliyet avantajı elde eden yabancı üreticilerle rekabet etmek zorunda kaldığını vurguladı. Yönetim, bu tür uygulamaları sürdüren ülkeleri yeni ithalat vergileriyle cezalandırmayı planlıyor. Soruşturma kapsamında, ticaret uygulamalarının adil olup olmadığına dair ciddi değerlendirmeler yapılıyor ve bu süreç sonunda ABD ithalat vergilerinde önemli artışlar gündeme gelebilir. Özellikle Amerikan kamuoyunda, zorla çalıştırmaya karşı alınacak bu önlemler destek buluyor. Ancak ithalatçılar, bu sürecin adil ve şeffaf yürütülüp yürütülmediğine dair endişelerini dile getiriyor.

ABD'nin 16 ticaret ortağı hakkında aşırı üretim ve damping soruşturması

Önümüzdeki hafta ise ABD yönetimi, Çin, Avrupa Birliği ve Japonya'nın da içinde bulunduğu 16 önemli ticaret ortağının, malları aşırı üretip üretmediği ve fiyatları düşürerek Amerikan üreticilerini dezavantajlı duruma sokup sokmadığı konusunda duruşmalar gerçekleştirecek. Bu ülkeler, ABD'nin toplam ithalatının yaklaşık yüzde 70'ini oluşturuyor. Soruşturma sonucunda, bu ekonomilere yönelik yeni ithalat vergileri getirilmesi gündeme gelebilir. ABD Ticaret Temsilciliği, bu soruşturmaların henüz sonuçlanmadığını ve hiçbir ülkenin önceden suçlanmadığını belirtti. Ancak ithalatçılar ve yabancı ülkeler, sürecin hızına ve sonuçlarının önceden belirlenmiş olabileceğine dair şüphelerini koruyor. Trump yönetimi, 1974 Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında, "haksız" veya "ayrımcı" ticaret uygulamalarına karşı tarifeler uygulama yetkisini kullanıyor. Bu kapsamda alınacak kararlar, Amerikan ekonomisinin geleceği üzerinde belirleyici olabilir.

Yüksek Mahkeme'nin kararı sonrası yeni tarife arayışı hız kazandı

20 Şubat'ta Yüksek Mahkeme, Trump'ın 1977 Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'nı (IEEPA) kullanarak uyguladığı çift haneli ithalat tarifelerinin yetki aşımı olduğunu kararlaştırdı. Bu karar, Trump yönetiminin ithalat vergileri yoluyla elde ettiği 166 milyar dolarlık gelirin geri ödenmesini zorunlu kıldı. Mahkemenin iptal ettiği tarifelerin ardından, Trump hükümeti hızla yeni yasal dayanaklar aramaya başladı. 1974 Ticaret Yasası'nın 122. Bölümü, başkana 150 gün boyunca yüzde 15'e kadar küresel tarife uygulama yetkisi veriyor. Trump, Yüksek Mahkeme kararından sadece iki gün sonra ithalatlara yüzde 10 oranında tarife koydu. Maksimum yüzde 15'e çıkarma seçeneği hâlâ masada duruyor. Ancak bu geçici tarifelerin süresi 24 Temmuz'da sona erecek. Kongre'nin bu tarifeleri uzatma konusunda isteksiz olduğu biliniyor, zira Amerikan halkı ithalat vergilerinin fiyatlara olan etkisi nedeniyle tepkili.

301. Bölüm tarifeleri: Trump'ın yeni korumacı stratejisi

Trump yönetimi, Yüksek Mahkeme'nin getirdiği kısıtlamalara karşılık, 301. Bölüm tarifelerini yeni bir koruma aracı olarak öne çıkarıyor. 301. Bölüm kapsamında uygulanan tarifelerin miktarında bir üst sınır bulunmuyor ve dört yıl sonra sona erse de uzatılabiliyor. Trump'ın ilk başkanlık döneminde Çin'e karşı başlattığı 301. Bölüm tarifeleri, mahkemede ayakta kalmayı başardı ve Amerikan teknoloji şirketlerini destekleme amacı taşıdı. Şimdi ise yönetim, aynı yasal zemin üzerinden yeni ithalat vergileri getirmeyi planlıyor. Herhangi bir yeni 301 tarifesi tekrar yargı önüne taşınabilir; ancak uzmanlar, bu kez mahkemelerin iptal kararı verme olasılığının düşük olduğunu belirtiyor. Ticaret avukatları, 301. Bölüm'ün sunduğu yasal korumanın, Trump'ın tarifeleri hızlı ve etkili biçimde uygulamasına olanak tanıdığını ifade ediyor.